ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್/ಟೆಹ್ರಾನ್: ವಿಶ್ವ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಬದ್ಧ ವೈರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ದೇಶಗಳು ಈಗ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಸೂದ್ ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯಾನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ‘ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಒಪ್ಪಂದ’ಕ್ಕೆ (ಜೆಂಟಲ್ಮೆನ್ಸ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್) ಅಂತಿಮ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಮಹತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 300 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು 25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ನಿಧಿ ಒದಗಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಪೂರ್ಣ 14 ಅಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ:
1. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ಬ್ರೇಕ್: ಲೆಬನಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಿವೆ.
2. ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಗೌರವ: ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಪರಸ್ಪರರ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಾರದು.
3. 60 ದಿನಗಳ ಗಡುವು: ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಪತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಗರಿಷ್ಠ 60 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಬೇಕು.
4. ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವು: ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು 30 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಗಡಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಿದೆ.
5. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಕ್ತ: ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ನಿಂದ ಒಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿದೆ. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತು ಇರಾನ್ ಒಮಾನ್ ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿದೆ.
6. 300 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ಯಾಕೇಜ್: ಇರಾನ್ನ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕವು ತನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ಮೊತ್ತದ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿದೆ.
7. ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ರದ್ದು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು.
8. ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ನಿಷೇಧ: ತಾನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದೆ. ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಪರಮಾಣು ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IAEA) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಾಶಪಡಿಸಲು (ಡೌನ್ಬ್ಲೆಂಡಿಂಗ್) ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.
9. ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದವಾಗುವವರೆಗೆ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕವು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಬಾರದು.
10. ಇರಾನ್ ತೈಲ ರಫ್ತಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ: ಇರಾನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ವಿಮಾ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಿದೆ.
11. ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಆಸ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ: ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ (ಫ್ರೋಜನ್) ಇರಾನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಇರಾನ್ನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಿದೆ.
12. ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುವುದು.
13. ಮುಂದಿನ ಮಾತುಕತೆ: ಯುದ್ಧ ನಿಲ್ಲಿಸುವಿಕೆ, ತೈಲ ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರವೇ ಉಳಿದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ.
14. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುದ್ರೆ: ಈ ಇಡೀ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಣಾಮ: ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಕಡಲ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನಾವಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೂ ದೊಡ್ಡ ಬಲ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ.
