ಕೇವಲ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮೆಸೇಜ್ ಕಳುಹಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಸಂವಹನ, ಉದ್ಯೋಗ, ಶಾಪಿಂಗ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನೆ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ನಾವು ಫೋನ್ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದೇವೆ.
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ನೋಡುವುದು ಬಹುತೇಕರ ದಿನಚರಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿರುವುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಅವು ಮಾನವನ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನಾವ್ಯಾರೂ ಊಹಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿವೆ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಯುಗದ ಆರಂಭ
ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ನಕ್ಷೆ (ಮ್ಯಾಪ್ಸ್), ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ಲೇಯರ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ರೌಸರ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಸನಲ್ ಡೈರಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತಾಗಿದ್ದೇ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣ. 2000ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದ ಟಚ್ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಫೋನ್ಗಳು ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೇಗಗೊಳಿಸಿದವು. ಹಿಂದೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಎನಿಸಿದ್ದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಂದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಅದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಎನ್ನಬಹುದು.
ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ತತ್ಕ್ಷಣದ ಸಂವಹನ
ಮೊದಲೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಲು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಅಥವಾ ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂವಹನ ನಿರಂತರವಾಗಿದೆ. ವೀಡಿಯೊ ಕರೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿ ಕೂರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕವು ಕಚೇರಿ ಸಮಯದ ನಂತರವೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಜನರ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Attention Span) ಕುಸಿತ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳಿಂದಾಗಿ ಜನರ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬದಲಿಗೆ ಜನರು ಸಣ್ಣ ಸುದ್ದಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಾರ್ಟ್ ವೀಡಿಯೊಗಳ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ
ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದವರು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿರುವುದು ಇಂದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನೇರ ಮುಖಾಮುಖಿ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒಡನಾಟ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದಾರಿ ಹುಡುಕಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಸರೆ
ಹಿಂದೆ ಜನರು ಫೋನ್ ನಂಬರ್ಗಳು, ವಿಳಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದು ಜಿಪಿಎಸ್ ಮ್ಯಾಪ್ಗಳು ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ಗಳು ನಂಬರ್ಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಇದನ್ನು “ಡಿಜಿಟಲ್ ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್” (ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಬದಲಾದ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಖರೀದಿಯ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಗಳು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿವೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆತುರವಾಗಿ ಅನಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ (Impulse Purchasing) ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬೇಕಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಕಚೇರಿಯ ಇಮೇಲ್, ಮೆಸೇಜ್ಗಳು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬರುವುದರಿಂದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನದ ನಡುವಿನ ಗೆರೆ ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿಲಕ್ಷಣ ಕಾಯಿಲೆ ಹಾಗೂ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು
ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ವೈಬ್ರೇಶನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (Phantom Vibration Syndrome): ಫೋನ್ ವೈಬ್ರೇಟ್ ಆಗದಿದ್ದರೂ, ಆದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವ ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವ ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕ್ರೇಜ್: ಜನರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಗಮನ ಭಂಗ: ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸದೇ ಕೇವಲ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅದು ನಮ್ಮ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ನಮಗೆ ಅಪಾರ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಬಳಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಅದರಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು (Digital Detox) ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳು (Wearables) ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬದಲಾಯಿಸಲಿವೆ.
