ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ನಡುವೆ ಧಾರ್ಮಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೇತುಗ್ರಸ್ತ ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣ ಎಂದರೆ ರಾಹು ಅಥವಾ ಕೇತು ಎಂಬ ಛಾಯಾ ಗ್ರಹಗಳು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಸಮಯ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಕುರಿತಾದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
೧. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯವನ್ನು ‘ಸೂತಕ’ ಅಥವಾ ಅಶುಚಿಯ ಕಾಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಋಣಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ: ಗ್ರಹಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಋಣಾತ್ಮಕ ಕಿರಣಗಳು ವಿಗ್ರಹದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ದೇವರಿಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ: ಗ್ರಹಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ‘ಗ್ರಹಣ ಪೀಡೆ’ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ, ಪುನಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ ದೇವರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.
೨. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಭಾವ
ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಸಹಜವಾದ ವಿಕಿರಣಗಳು (Radiations) ಬೀಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಶಕ್ತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆವರ್ತನದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಕಾಂತೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ತುಳಸಿ ಎಲೆಯ ಬಳಕೆ: ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ತುಳಸಿ ಎಲೆಯನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ತುಳಸಿಯು ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
೩. ಗ್ರಹಣದ ನಂತರದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ
ಗ್ರಹಣ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಕೆಲವು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
-
ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ: ಇಡೀ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥ ಅಥವಾ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಪುನಃ ಪೂಜೆ: ಗ್ರಹಣ ಮುಗಿದ ನಂತರ ದೇವರಿಗೆ ‘ಶುದ್ಧಿ ಪೂಜೆ’ ಮಾಡಿ, ಹೊಸ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೇತುಗ್ರಸ್ತ ಗ್ರಹಣದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು?
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಹುಗ್ರಸ್ತ ಗ್ರಹಣಕ್ಕಿಂತ ಕೇತುಗ್ರಸ್ತ ಗ್ರಹಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದುದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇತುವು ಮೋಕ್ಷ ಕಾರಕನಾಗಿದ್ದರೂ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಆತನ ಪ್ರಭಾವವು ಮಾನಸಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಅಥವಾ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಪ-ತಪಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹೊರತು ಬಾಹ್ಯ ಪೂಜೆಗಲ್ಲ.








