ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದ (ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ) ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಉಡುಪು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೊರಳಿನ ‘ಬಂಡಿ ಜಾಕೆಟ್’ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ಪೌಚ್ ಬೆಲ್ಟ್’ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರೇಡ್ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕತ್ತಿ (Sword) ಹಿಡಿಯಬೇಕಾದ ನಿಯಮವನ್ನು ಐಚ್ಛಿಕಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
’ಹೊಸದಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 174 ಪುಟಗಳ “ಆರ್ಮಿ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್ಸ್-2026” ಎಂಬ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಶನಿವಾರ ಮಾತನಾಡಿ, ಇಂತಹ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೈಪಿಡಿಯ “ಸ್ವದೇಶೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈತಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಣೆ” ಎಂಬ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, “ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಗುರುತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಹಲವು ಆಲೋಚಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಘನತೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಜೊತೆಗೆ, ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದ ಗುರುತುಗಳ ಪ್ರಗತಿಪರ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ,” ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಮಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಸೇನೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ‘3B’ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಳಿಗಾಲದ ಉಡುಪನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಟಲ್ ಜಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೆರೆಟ್ (ವಿಶೇಷ ಟೋಪಿ) ಜೊತೆಗೆ ಅಂಗೋಲಾ ಶರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಕೇವಲ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಹಚ್ಚೆ (Tattoos), ಬಾಡಿ ಪಿಯರ್ಸಿಂಗ್ (ದೇಹ ಚುಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಹೇರ್ಕಟ್, ಮೀಸೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ (Cosmetics) ಬಳಕೆಯವರೆಗೆ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಾಹ್ಯ ನೋಟ ಮತ್ತು ಅಂದದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಉಡುಪಿನ (Formal dress) ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂಡಿ ಜಾಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿವೆ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂದ್ಗಲಾ, ಲೌಂಜ್ ಸೂಟ್, ಕಾಂಬಿನೇಷನ್ ಡ್ರೆಸ್ ಅಥವಾ ಟೈ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಲ್ ಟ್ರೌಸರ್ಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಫುಲ್-ಸ್ಲೀವ್ ಶರ್ಟ್ಗಳ ಉಡುಪಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಸೇರಲಿದೆ.
”ಫುಲ್-ಸ್ಲೀವ್ ಶರ್ಟ್ನ ಮೇಲೆ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೊರಳಿನ ಕೋಟ್ (ಬಂಡಿ ಜಾಕೆಟ್) ಧರಿಸಬಹುದು. ಬಂಡಿ ಜಾಕೆಟ್ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಬಳಿ ಹುಕ್ ಹಾಕುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೆಯೂ ಇರಬಹುದು (ಎರಡೂ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಯಿದೆ) ಮತ್ತು ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ತರಹದ, ಸಭ್ಯವಾದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಸಭ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಫಾರ್ಮಲ್ ಟ್ರೌಸರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚಿದ ಫಾರ್ಮಲ್ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು,” ಎಂದು ಕೈಪಿಡಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಭ್ಯ ಬಣ್ಣದ ಸೀರೆಗಳು, ಅಥವಾ ದುಪಟ್ಟಾದೊಂದಿಗೆ ಕುರ್ತಾ-ಸಲ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಪಾದದ ವರೆಗಿನ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಪ್ಯಾಂಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ನಿಯಮಗಳು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ತೋಳಿಲ್ಲದ (Sleeveless) ಕುರ್ತಾಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಜೋ ಹಾಗೂ ಸಿಗರೇಟ್ ಪ್ಯಾಂಟ್ಗಳಂತಹ ಕ್ಯಾಶುಯಲ್ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ.
’ಮೆಸ್ ಡ್ರೆಸ್ ನಂ. 5′ ಮತ್ತು ‘ನಂ. 6’ ರಿಂದ ಪೌಚ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮವಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಡ್ರೆಸ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬೆಲ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ಮೆಕನೈಸ್ಡ್ ಇನ್ಫಾಂಟ್ರಿ, ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟಿಲರಿ, ರೈಫಲ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ಸ್, ಮರಾಠಾ ಲೈಟ್ ಇನ್ಫಾಂಟ್ರಿ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಲೈಟ್ ಇನ್ಫಾಂಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯವರೆಗಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಧರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಅನುಮತಿ ಇದೆ.
”ಡ್ರೆಸ್ ನಂ. 5 ಮತ್ತು 6 ರ ಜೊತೆಗೆ ಪೌಚ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಧರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್/ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಉಡುಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು,” ಎಂದು ಕೈಪಿಡಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಡ್ರೆಸ್ ನಂ. 5 ಮತ್ತು 6 ಅನ್ನು ಧರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ ಅಥವಾ ರಾಜ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಜ್ಯ ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಮೂರೂ ಪಡೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್ಗಳ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಔಪಚಾರಿಕ ಔತಣಕೂಟಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ವಿದೇಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ‘ರಾಯಲ್’ ನಂತಹ ಹಳೆಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ಕೈಬಿಟ್ಟಿವೆ.
ಅಡ್ಜುಟೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ವಿಪಿಎಸ್ ಕೌಶಿಕ್ ಅವರು ಕೈಪಿಡಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಆವೃತ್ತಿಯು “ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದ ಆಚರಣೆಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಸೇನೆಯ ಉಡುಪು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತೀಯ ನೈತಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಯೋಚನಾಬದ್ಧ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಗುಜರಾತ್ನ ಕೆವಾಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಂಬೈನ್ಡ್ ಕಮಾಂಡರ್ಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದಾಗ ಮಿಲಿಟರಿಯ ಈ ಸ್ವದೇಶೀಕರಣದ ಅಭಿಯಾನವು ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
”ಆರ್ಮಿ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್ಸ್-2026″ ಕೈಪಿಡಿಯು ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಹಚ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಡಿ ಪಿಯರ್ಸಿಂಗ್ಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಯ ದಿನದಂದು ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ದಾರವನ್ನು (ಕಾಶಿ ದಾರ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಬ್ರೇಸ್ಲೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಿಖ್ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತುಗಳು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
ಮೀಸೆಗಳು 12 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬಾರದು. ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಡಿಯೋಡರೆಂಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಫ್ಯೂಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಆಫ್ಟರ್-ಶೇವ್ ಲೋಷನ್ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಇದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿಪ್ಸ್ಟಿಕ್, ಬಣ್ಣದ ನೇಲ್ ಪಾಲಿಶ್, ಬಿಂದಿ ಮತ್ತು ಮೂಗುತಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಧೂರವನ್ನು (ಕುಂಕುಮ) ಬೆರೆಟ್ ಅಥವಾ ಪೀಕ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಧರಿಸಿದಾಗ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
