ನವದೆಹಲಿ:ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಧ್ಯಂತರ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ (USTR) ಜೇಮಿಸನ್ ಗ್ರೀರ್ ಅವರು ಜೂನ್ 22 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಜೂನ್ 23 ಮತ್ತು 24 ರಂದು ಅವರು ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಜೇಶ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಸೋಮವಾರ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ನಿಯೋಗ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾದ “ಮೂಲ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (Framework Deal) ಅಂತಿಮ ರೂಪ ನೀಡುವುದು” ಮತ್ತು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ (BTA) ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅಗರ್ವಾಲ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಯುಎಸ್ ಮುಖ್ಯ ಸೆಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಧಾನಕಾರ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಲಿಂಚ್ ನೇತೃತ್ವದ ಅಮೆರಿಕದ ತಂಡವು ಜೂನ್ 2 ರಿಂದ 4 ರವರೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಕೇವಲ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಬಳಿಕ ಜೇಮಿಸನ್ ಗ್ರೀರ್ ಅವರ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಭೇಟಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮಧ್ಯಂತರ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಜುಲೈ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ (BTA) ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಜೂನ್ 5 ರಂದು ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಜುಲೈ 24 ರ ಗಡುವು ಮತ್ತು ಬದಲಾದ ಸುಂಕದ ಚೌಕಟ್ಟು
ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಜುಲೈ 24 ರ ಗಡುವು ತೂಗಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 20 ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಸುಂಕದ ರಚನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಟ್ರಂಪ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 24 ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಏಕರೂಪದ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಸುಂಕವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. 1977 ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸದ್ಯ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ಸುಂಕದ ನಿಯಮಾವಳಿಯು 150 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಜುಲೈ 24 ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ 7 ರ ಮೂಲ ಜಂಟಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸುಂಕದ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು: ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಶೇ. 50 ರಿಂದ ಶೇ. 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಒಪ್ಪಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಶೇ. 25 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸುಂಕವನ್ನು (Surcharge) ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಒಪ್ಪಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರದ್ದಾಯಿತು. ಈಗ ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ಸುಂಕವೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಭಾರತ ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಸುಂಕದ ಪ್ರಯೋಜನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪುನಃ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ (Recalibration) ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಎದುರಾಳಿ ದೇಶವು ತನ್ನ ಸುಂಕದ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶವೂ ಸಹ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಈ ನಿಯಮವು ಈಗ ನೇರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸರಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಒಣಗಿಸಿದ ಡಿಸ್ಟಿಲರ್ಸ್ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಕೆಂಪು ಜೋಳ, ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳು (Tree nuts), ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸೋಯಾಬೀನ್ ಎಣ್ಣೆ, ವೈನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿರಿಟ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಭಾರತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ 500 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಇಂಧನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು, ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಕಿಂಗ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಇಂಗಿತವನ್ನು ನವದೆಹಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಒಂದೆಡೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅಮೆರಿಕದ ‘ಸೆಕ್ಷನ್ 301’ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಯೂ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ (Supply Chain) ಅತಿಯಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಯುಎಸ್ಟಿಆರ್ (USTR) ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ 60 ದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಜೂನ್ 2 ರಂದು, ಯುಎಸ್ಟಿಆರ್ ಈ ಪೈಕಿ 54 ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ. 12.5 ರಷ್ಟು ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಜೇಮಿಸನ್ ಗ್ರೀರ್ ಅವರ ಕಚೇರಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕ್ರಮವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಜುಲೈ 7 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆಸಕ್ತ ಪಕ್ಷಗಳು ಜೂನ್ 22 ರೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂದರೆ, ಅದೇ ದಿನ ಜೇಮಿಸನ್ ಗ್ರೀರ್ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಬಂದಿಳಿಯಲಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತ-ಯುಎಸ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು:
2025-26 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 0.92 ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಿ 87.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ತಲುಪಿದೆ, ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಸರಕುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 15.95 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಜಿಗಿತ ಕಂಡು 52.9 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗಿನ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಾಕಿ (Trade Surplus) ಮೊತ್ತವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ 40.89 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ನಿಂದ 34.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
