”ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವವರ” ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI) ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ನಂತರ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ ಎಂಬ ವ್ಯಂಗ್ಯಭರಿತ (Satirical) ಎಕ್ಸ್ (X) ಖಾತೆಯನ್ನು ಗುರುವಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೋ (IB) ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಅದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಆತಂಕಗಳ” ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 69 (A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು (MeitY) ‘ಎಕ್ಸ್’ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಐಬಿಯಿಂದ (IB) ಮಾಹಿತಿ ಬಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಗೌಪ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಹೆಸರು ಹೇಳಲಿಚ್ಛಿಸದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡಿ, “ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಎಕ್ಸ್ ಖಾತೆಯು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅದನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು MeitY ಗೆ ಐಬಿಯಿಂದ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಈ ಖಾತೆಯು ಪ್ರಚೋದನಾಕಾರಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಐಬಿ ಭಾವಿಸಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಈ ಖಾತೆಯ ವಿಷಯಗಳು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆ (Traction) ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 69 (A) ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ, ಭದ್ರತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗಳು) ನಿಯಮಗಳು, 2009 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧದ ಆದೇಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಗೌಪ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗುರುವಾರ ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಎಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 2,00,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಾಲೋವರ್ಸ್ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಖಾತೆಯು ಸುಮಾರು 90,000 ಫಾಲೋವರ್ಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಈ ನಿರ್ಬಂಧದ ಆದೇಶವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಂಪನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಎರಡನೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ (Instagram) ಖಾತೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗುರುವಾರದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು 16 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ (1.6 ಕೋಟಿ) ಹೆಚ್ಚು ಫಾಲೋವರ್ಸ್ ಹೊಂದಿತ್ತು.
”ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸಹ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ,” ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕುರಿತು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
”ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ, ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಖಾತೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜೀತ್ ದಿಪ್ಕೆ ಗುರುವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಾದ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಈಸ್ ಬ್ಯಾಕ್’ (Cockroach Is Back) ಎಂಬ ಹೊಸ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ವಿನಂತಿಸಿದರು.
ಎಕ್ಸ್ (X) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ “ಸಿಂಧುತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿನಂತಿ” ಬಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.”ಇಂತಹ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
30 ವರ್ಷದ ದಿಪ್ಕೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದವರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ತಾವು ಬೋಸ್ಟನ್ನಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಮತ್ತು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಕಠಿಣ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯಭರಿತ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಮೇ 15 ರಂದು, ತಾವೂ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರ ಹುದ್ದೆಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವಕೀಲರೊಬ್ಬರನ್ನು ಸಿಜೆಐ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. “ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಸಮಾಜದ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಇದ್ದಾರೆ, ನೀವು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗದ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗದ ಜಿರಳೆಗಳಂತಹ (Cockroaches) ಯುವಕರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ, ಆರ್ಟಿಐ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು, ತದನಂತರ ತಾವು ಯುವಕರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು “ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಳ್ಳು” ಎಂದು ಸಿಜೆಐ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದರು. “ನಾನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಕಲಿ ಮತ್ತು ಬೋಗಸ್ ಪದವಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಾರ್ (ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿ) ನಂತಹ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾಧ್ಯಮ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಉದಾತ್ತ ವೃತ್ತಿ ರಂಗಗಳಿಗೂ ನುಸುಳಿದ್ದಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ. ನಾನು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಯುವಕರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಧಾರರಹಿತವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವಕನೂ ನನಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಸಿಜೆಐ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ದಿಪ್ಕೆ ಎಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಮರುದಿನ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ “ಜಿರಳೆಗಳಿಗಾಗಿ” ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ “ಸದಸ್ಯತ್ವ ಫಾರ್ಮ್” ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಟ್ರೆಂಡ್ ಆಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಮತ್ತು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದೆ ಮಹುವಾ ಮೊಯಿತ್ರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆದಾರರ ಒಂದು ವರ್ಗವು ಈ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಗವು ಇದನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆತುಹೋಗುವ ಕೇವಲ ವೈರಲ್ ಟ್ರೆಂಡ್ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು.
ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ದಿಪ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, “ನಾನು ಎಐ (AI) ಬಳಸಿ ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ಯ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಲು ಸುಮಾರು 5,000 ಜನರಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಂದವು. ಇದು ಹೊಸ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ (ಎಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಮಗೆ 12 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ 10,000 ಫಾಲೋವರ್ಸ್ ಸಿಕ್ಕಿದರು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.
”ಇದು ಹಿಂದೆಂದೂ ನಡೆಯದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜವಾಬ್ದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಈ ನಡುವೆ, ಹರಿಯಾಣದ ರೋಹ್ಟಕ್ನ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರು ಶುಕ್ರವಾರ ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. 31 ವರ್ಷದ ಜೈದವ್ ದಾಗರ್ ಅವರು, ತಾವು ಕೂಡ “ಜಿರಳೆಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು, “ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರವಾಗಿ” ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
