ನವದೆಹಲಿ: ನಾಗರಿಕರು ತಾವು ವಿವಿಧೆಡೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ಮರೆತುಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡದ ಹಣಕಾಸು ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ, ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
‘ಕಾಮನ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್’ (Common Landing Portal) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಈ ವೆಬ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲವು, ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿಗಳು, ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳು, ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ‘ನಿಮ್ಮ ಹಣ, ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು’ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಹೊಸ ಸೇವೆಯನ್ನು ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರರ ನೋಂದಣಿ (Registration) ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದ ಆಸ್ತಿಗಳ ಪತ್ತೆಗೆ ಏಕೈಕ ಪರಿಹಾರ
ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (DFS) ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಕ್ಕೂಟ (PSBA) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ನಾಗರಿಕರು ಅಥವಾ ಅವರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಮರೆತುಹೋದ ಹಣವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಿಗೆ ಅಲೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಈ ಏಕೀಕೃತ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತಂದಿದೆ.
“ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ್ಯಂತ ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿನ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಈ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಂ. ನಾಗರಾಜು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿ ಮತ್ತು ವಿಮೆ ಹಣದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿಗಳು: 10 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಉಳಿತಾಯ, ಸ್ಥಿರ (FD) ಮತ್ತು ಮರುಕಳಿಸುವ (RD) ಠೇವಣಿಗಳ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ (RBI) ‘ಉದ್ಗಮ್’ (UDGAM) ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ನೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಆರ್ಬಿಐನ ‘ಡೆಪಾಸಿಟರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಅವೇರ್ನೆಸ್’ (DEA) ಫಂಡ್ ಸ್ಕೀಮ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ವಾರಸುದಾರರು ಪತ್ತೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡದೆ ಉಳಿದಿರುವ ಜೀವವಿಮಾ ಹಣ ಮತ್ತು ಮೆಚೂರ್ಡ್ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು, ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (IRDAI) ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಮರುನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್, ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಷೇರುಗಳ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮರೆತುಹೋಗಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿಯ (SEBI) ‘ಮಿತ್ರ’ (MITRA) ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಸತತ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸದ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಫೋಲಿಯೋಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಸತತ 7 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡದ ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ‘ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಫಂಡ್ ಅಥಾರಿಟಿ’ (IEPFA) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಈಗ ತಮ್ಮ ಪ್ಯಾನ್ (PAN) ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಐಡಿ (Demat ID) ಬಳಸಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು.
ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ?
ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮಾತ್ರ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ (Settlement) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಯಾ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
| ಹಂತ | ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು |
|---|---|
| ಹಂತ 1 | ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ. |
| ಹಂತ 2 | ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಅಸೆಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಕ್ಲೈಮ್ ಫಾರ್ಮ್ ಸಲ್ಲಿಸಿ. |
| ಹಂತ 3 | ಕೆವೈಸಿ (KYC) ದಾಖಲೆಗಳು (ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆ) ನೀಡಿ. |
| ಹಂತ 4 (ಮೃತರ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ) | ಮೂಲ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ವಾರಸುದಾರರು ಸಂಬಂಧದ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. |
