ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಚಿನ್ನ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಭರಣವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೂಡಿಕೆ. ಆದರೆ, ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಇಷ್ಟೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಯಾರು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಇವತ್ತು ಒಂದು ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಎಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ?
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಂತೆ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಏರಿಳಿತ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ದರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರ: ಲಂಡನ್ ಬುಲಿಯನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ (LBMA)
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಅದರ ಅಡಿಪಾಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಚಿನ್ನದ ದರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಬುಲಿಯನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (LBMA) ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸೇರಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ (ಲಂಡನ್ ಸಮಯದ ಪ್ರಕಾರ) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿನ್ನದ ಸ್ಥಿರ ಬೆಲೆಯನ್ನು (Fixing) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ‘ಲಂಡನ್ ಫಿಕ್ಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಕೀಲಿ ಕೈ ಇರುವುದು ಇವರ ಬಳಿ!
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಚಿನ್ನದ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಬುಲಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (IBJA) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
-
IBJA ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಚಿನ್ನದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಆಯಾ ದಿನದ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ದರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಈ ದರಗಳ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು (Average) ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಚಿನ್ನದ ಮೂಲ ದರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
-
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಲಪತ್ರಗಳ (Sovereign Gold Bonds) ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಸಹ ಇದೇ IBJA ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ದರವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ದಿನನಿತ್ಯದ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ನೀವು ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರಿ ಶಾಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಚಿನ್ನದ ದರವು ಕೇವಲ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಸೇರುವ ಮುನ್ನ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬರುತ್ತದೆ:
1. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯ
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಸಿಂಹಪಾಲನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ (ಔನ್ಸ್ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಹೇಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ದರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ರೂಪಾಯಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಆಮದು ಸುಂಕ (Import Duty) ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ವೆಚ್ಚ
ವಿದೇಶದಿಂದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರುವಾಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅದರ ಮೇಲೆ ಆಮದು ಸುಂಕ (Customs Duty) ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೆಸ್ (AIDC) ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಂಕಗಳು ಮೂಲ ಬೆಲೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
3. ಜಿಎಸ್ಟಿ (GST)
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ನಿಯಮದಂತೆ, ಚಿನ್ನದ ಬಿಸ್ಕೆಟ್ ಅಥವಾ ಆಭರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾ 3 ರಷ್ಟು ಜಿಎಸ್ಟಿ (GST) ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ, ಊರಿನಿಂದ ಊರಿಗೆ ಬೆಲೆ ಏಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ?
IBJA ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಮುಂಬೈ, ದೆಹಲಿ ಅಥವಾ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ದರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
-
ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್: ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಚಿನ್ನದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಂಘ ಇರುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್). ಇವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಿಟೇಲ್ ದರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.
-
ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಮೆ ವೆಚ್ಚ: ಬಂದರು ನಗರಗಳಾದ ಮುಂಬೈ ಅಥವಾ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಒಳನಾಡಿನ ನಗರಗಳಿಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಲು ತಗಲುವ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ವೆಚ್ಚಗಳು ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಸಲಹೆ: ನೀವು ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆಭರಣ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಪಾವತಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಅಂದಿನ ದರ + ಮೇಕಿಂಗ್ ಚಾರ್ಜಸ್ (ತಯಾರಿಕಾ ವೆಚ್ಚ / ವೇಸ್ಟೇಜ್) + 3% GST ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಿನ್ನ ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅಂದಿನ ಅಧಿಕೃತ IBJA ದರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸದಾ ಜಾಣತನದ ಕ್ರಮ.
ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಂಚೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಕೆಯುಡಬ್ಲ್ಯೂಜೆ ಒತ್ತಾಯ
