ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರ ವಾದ ಮಂಡಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ-ಅಫಿಡವಿಟ್ (ಕ್ಷೇಪಣಾ ಪತ್ರ) ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾನೂನಿಗೆ ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಂಗಳವಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ದಾರರ ನಿಲುವನ್ನು ತಾವು “ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ವಾದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ. ಕೆ. ಮಹೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಎ. ಎಸ್. ಚಂದೂರ್ಕರ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.
ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ಸವಾಲು ಮಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಪೀಠವು ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 21, 2023 ರಂದು ‘ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವಾ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೋಗದ ಕಾಯ್ದೆ, 2023’ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾದ ‘ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವೆಗಳ ಆಯೋಗದ ಕಾಯ್ದೆ, 1980’ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಹೀಗಿದ್ದಾಗ, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 2023 ರಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
”ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆಯೂ ಇಂತಹ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ನಿಲುವನ್ನು ತಳೆದು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಇದು ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
”ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿ-ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಾದಿಸುವಾಗ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ,” ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.ಇಂತಹ ಸಹಾಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪೀಠವು ಸೇರಿಸಿದೆ.
”ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಕಕ್ಷಿದಾರರಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ತಾನು ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಂದಿರುವ ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ (PG) ಮತ್ತು ಪದವಿ (UG) ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಗಳ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ (ವೇಟ್ಲಿಸ್ಟ್) ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವಾ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೋಗವು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪಿಜಿ ಮತ್ತು ಯುಜಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಜಾಹೀರಾತು ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆಯೋಗದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ 290 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು 73 ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪೀಠವು ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಬಲ್ಲಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಲೇಜೊಂದರ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
ಬದಲಿಗೆ, ಮೀರತ್ನ ಒಂದು ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವಂತೆ ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜನವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮೀರತ್ನ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಅದರ ನಂತರ, ಮೀರತ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಅಂದಿನ ಪ್ರಭಾರಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಾತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಹಳೆಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮೀರತ್ನ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಹಳೆಯ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಪಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಪ್ಯಾನಲ್ನ ಸಿಂಧುತ್ವವು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
