ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸವಾಲಿನ ವಿಷಯವೇ. ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಭೂಮಿ ನಿಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಈ ಮೂರು ಷರತ್ತುಗಳು ಪೂರೈಕೆಯಾದರೆ ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯಾರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ: ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಭೂಮಿ ನಿಮ್ಮ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು.
1. ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದಾಖಲೆಗಳು (Ownership Documents)
ಭೂಮಿ ನಿಮಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ:
ಖರೀದಿಸಿದ ಭೂಮಿಗೆ: ನೀವು ಯಾರಿಂದಲಾದರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರೆ, ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ರಯಪತ್ರ (Registered Sale Deed) ಕಡ್ಡಾಯ. ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಾದರೆ, ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ನಂತರ ನೀಡಲಾಗುವ ಪಹಣಿ (RTC) ಮತ್ತು ಆರ್.ಓ.ಆರ್ (ROR) ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಇರಬೇಕು.
ಸಾದಾ ಬೈನಾಮಾ ಮೂಲಕ ಖರೀದಿಸಿದ ಭೂಮಿಗೆ: ಹಿಂದೆ ಬಿಳಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾದಾ ಬೈನಾಮಾ), ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ನೀಡಿದ 13B ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಂಜೂರಾದ ಭೂಮಿಗೆ: ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಯಡಿ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ DKT ಪಟ್ಟಾ, D-ಫಾರ್ಮ್ ಅಥವಾ ಲಾವಣಿ ಪಟ್ಟಾ ದಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರಬೇಕು.
ಇನಾಂ ಭೂಮಿಗಳಿಗೆ: ರಾಜರ ಅಥವಾ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಇನಾಂ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡಿದ ORC (Occupancy Right Certificate) ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಗೇಣಿ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಭೂಮಿಗೆ: ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗೇಣಿದಾರರಾಗಿದ್ದು ಮಾಲೀಕತ್ವ ಪಡೆದವರು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ 38E ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ: ಸರ್ಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕು ಪತ್ರ ಇರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
2. ಭೂಮಿ ನಿಮ್ಮ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವುದು (Physical Possession)
ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಆ ಭೂಮಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಭೂಮಿ ನಿಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿರುವುದು ನಿಮ್ಮ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
3. ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿರುವುದು (Government Records)
ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ದಾಖಲೆಗಳಿದ್ದು, ಭೂಮಿ ನಿಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ಪಹಣಿ (RTC), 1B ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಸಿ (Encumbrance Certificate) ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ನೀವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
