ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ (Strait of Hormuz) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಕಿರಿದಾದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ “ತೈಲ ಜೀವನಾಡಿ” ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲಿದೆ ಈ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ?
ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯು ಕೇವಲ 33 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಇರಾನ್, ಯುಎಇ, ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದು ಏಕೈಕ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ:
-
ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ತೈಲ ಸರಬರಾಜು: ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಬಳಕೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 20ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಈ ಕಿರಿದಾದ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ಪೂರೈಕೆ: ಕೇವಲ ತೈಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕತಾರ್ನಂತಹ ದೇಶಗಳಿಂದ ರಫ್ತಾಗುವ ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ (LNG) ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲು ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
-
ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ: ಭಾರತ ತನ್ನ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಏರುಪೇರು ಕೂಡ ಭಾರತದ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಸಂಘರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಏಕೆ?
ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಉಂಟಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಇರಾನ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಯುದ್ಧದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಮಾರ್ಗ ಬಂದ್ ಆದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದರೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಂದ್ ಆದಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ:
-
ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
-
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗು ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡು ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
-
ತೈಲ ಅವಲಂಬಿತ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆ ನೆಲಕಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ; ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿ ರಾಜಕೀಯದ ಚದುರಂಗದಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಬರೀ ಬಡ್ಡಿಯಿಂದಲೇ ರೂ.89,990 ಕೊಡುವ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯ ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆ! ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ
BREAKING : ಬೆಂಗಳೂರು ಕಾಲ್ತುಳಿತ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥ 2026ರ ‘IPL ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ’ ರದ್ದು!
