ಪ್ರತಿದಿನ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯರು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಹಗರಣಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಕ್ಯಾಮರ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೃಜನಶೀಲರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಪರಿಚಿತ ಫೋನ್ ಕರೆಗಳು, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ನೀವು ತಿಳಿಯದೇ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ ನಕಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಲಿಂಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದಿನ ವಂಚಕರು ನಿಮ್ಮ ಕಷ್ಟದ ಹಣ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲು ಹೊಸ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುಪಿಐ (UPI), ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಉದ್ಯೋಗದ ಆಮಿಷ – ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವಂಚಕರಿಗೆ ಯಾವುದೂ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಐದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಸರಳ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಯುಪಿಐ (UPI) ಮತ್ತು ಒಟಿಪಿ (OTP) ವಂಚನೆಗಳು
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ (ನಕಲಿ ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ) ನಟಿಸಿ ವಂಚಕರು ನಿಮಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಯಾವುದೋ ತುರ್ತು ಕಾರಣ ನೀಡಿ ನಿಮ್ಮ ಒಟಿಪಿ, ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಕೇಳಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಶೇರ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬಹುದು. ನೀವು ಒಮ್ಮೆ ಒಟಿಪಿ ನೀಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಪೇಮೆಂಟ್ ಅಪ್ರೂವ್ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?:
ನಿಮ್ಮ ಒಟಿಪಿ (OTP), ಪಿನ್ (PIN) ಅಥವಾ ಸಿವಿವಿ (CVV) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ ಆಪ್ಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಒಟಿಪಿ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮುನ್ನ ‘ಅಪ್ರೂವ್’ ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ಮೊದಲು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
2. ನಕಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ವರ್ಕ್-ಫ್ರಮ್-ಹೋಮ್ ಆಮಿಷ
ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಕೆಲಸ, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಳದ ಆಮಿಷದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲಸ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿ ಶುಲ್ಕದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಣ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ನೀಡಿ, ನಂತರ ನೀವು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಕಳುಹಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪಾರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?:
ಯಾವುದೇ ಅಸಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಲು ಹಣ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಕಡಿಮೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ನೀಡುವ ಆಫರ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಖಂಡಿತ ಮೋಸದ ಜಾಲ.
3. ನಕಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರದ (Customer Care) ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ನಮಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಾದಾಗ ಗೂಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಸಂಖ್ಯೆ ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ನಕಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸಲು AnyDesk ಅಥವಾ TeamViewer ನಂತಹ ಆಪ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಲು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಹಣ ಕದಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಪಾರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?:
ಯಾವಾಗಲೂ ಅಧಿಕೃತ ಆಪ್ ಅಥವಾ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಂಬಿ.
ಅಪರಿಚಿತರು ಹೇಳಿದಾಗ ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಆಪ್ಗಳನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಬೇಡಿ.
ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ.
4. ಲಾಟರಿ, ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಗಿಫ್ಟ್ ವಂಚನೆಗಳು
“ಅಭಿನಂದನೆಗಳು! ನೀವು ಹೊಸ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಲಾಟರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದೀರಿ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ “ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಫೀ” ಪಾವತಿಸಲು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಬಹುಮಾನ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಪಾರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?:
ನೀವು ಭಾಗವಹಿಸದ ಲಾಟರಿಯನ್ನು ನೀವು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಯಾವುದೇ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆಯಲು ಹಣ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ಇಂತಹ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ.
5. ನಕಲಿ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ಮತ್ತು ಸಿಮ್ ಬ್ಲಾಕಿಂಗ್
ಜನರಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ವಂಚಿಸುವುದು ಇವರ ತಂತ್ರ. “ನಿಮ್ಮ ಕೆವೈಸಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ತುರ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಬರಿಯಾದ ಜನರು ಆ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಮೋಸ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಪಾರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?:
ಕೆವೈಸಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಆಪ್ ಬಳಸಿ.
ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಲಿಂಕ್ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಸಂದೇಹವಿದ್ದರೆ ನೇರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ವಿಚಾರಿಸಿ.
