ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತವು ತನ್ನ 1.4 ಬಿಲಿಯನ್ (140 ಕೋಟಿ) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎಣಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ. 2011ರ ನಂತರ ಕೋವಿಡ್ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿಳಂಬವಾಗಿದ್ದ ಈ ಜನಗಣತಿಯು ಈ ಬಾರಿ ಹಲವು ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಬಾರಿ ಕಾಗದದ ಫಾರಂಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಲಿಂಗ್ವಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೆನ್ಸಸ್’ ಆಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು 140 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಲು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 30 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಣತಿದಾರರಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ನಾಗರಿಕರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಾವೇ ಆನ್ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗಣತಿದಾರರ ಕೆಲಸ ಸುಲಭವಾಗಲಿದೆ.
1931ರ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಜಾತಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.
1. ಮೊದಲ ಹಂತ (ಏಪ್ರಿಲ್ – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026): ಮನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ.
2. ಎರಡನೇ ಹಂತ (ಫೆಬ್ರವರಿ 2027): ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ವಿವರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.
