ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ದೀಪಂಕರ್ ದತ್ತಾ ಮತ್ತು ಸತೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿ ಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದ ಲಿಖಿತ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಯನ್ನು (Undertaking) ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಆನೆಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ ಕೇರಳದ ನಿವಾಸಿ ಕೃಷ್ಣನ್ಕುಟ್ಟಿ ಎಂಬುವವರನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಆರೋಪದಡಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ತೀವ್ರ ಕಳಕಳಿ:
ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಕರ್ತವ್ಯದ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದೆ:
“ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಆನೆಯಾಗಿರುವ ರಾಮನ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ನೀಡಿದ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರದೃಷ್ಟಕರ. ಇಂತಹ ಉದ್ಧಟತನದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ನಾವು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತರೆ, ಮಾತು ಬಾರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನಾವು ಮಾಡುವ ದ್ರೋಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೂಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.”
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?
‘ರಾಮನ್’ ಆನೆಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಜಯಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಎಂಬುವವರು ಈ ಆನೆಯು ‘ಮಾತಾ ಅಮೃತಾನಂದಮಯಿ ಮಠ’ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷ್ಣನ್ಕುಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಕೃಷ್ಣನ್ಕುಟ್ಟಿ ಅವರು 2017ರ ದಾನಪತ್ರದ (Gift Deed) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾವೇ ಮಾಲೀಕರೆಂದು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಈ ವಿವಾದದ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಣೆ ಸದ್ಯ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗಸ್ಟ್ 6, 2025 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇರಳದ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಆನೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ ವರದಿ ನೀಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಅದೇ ದಿನ ಕೃಷ್ಣನ್ಕುಟ್ಟಿ ಅವರ ಪರ ವಕೀಲರು, “ಪ್ರಕರಣ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗುವವರೆಗೆ ರಾಮನ್ ಆನೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವಗಳಿಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಲಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ ಉಲ್ಲಂಘನೆ:
ಆದರೆ, ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2026 ರಂದು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಹಠಾತ್ ತಪಾಸಣೆಯ ವೇಳೆ, ಆನೆಯನ್ನು ಚಾವಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಕುರಿತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಸಹಿತ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಕೃಷ್ಣನ್ಕುಟ್ಟಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಲಿಖಿತ ಸಮರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ, “ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಆನೆ ಹಠಾತ್ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಭಕ್ತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾಮನ್ ಆನೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತೇ ವಿನಃ ಯಾವುದೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ವಾದಿಸಿ, ಬೇಷರತ್ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. ಆದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ವಾದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಇದ್ದಾಗಲೂ ಉತ್ಸವಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿರುವುದು ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಯ ನೇರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
-
ಸರ್ಕಾರದ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಆನೆ: ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಮನ್ ಆನೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಪುನರ್ವಸತಿ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.
-
ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚ ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಗಲಿಗೆ: ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ರ ಅನ್ವಯ ಆನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭರಿಸಬೇಕು.
-
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆಗೆ ದಂಡನೆ: ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನ್ಕುಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ 2,000 ರೂಪಾಯಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು 4 ವಾರಗಳೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆನೆಯು ಮದದ (Musth) ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿಂದನೆಯ ಆರೋಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆನೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿರುವುದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಅಪೀಲುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹರ್ಷ ತಂದಿದೆ.
