ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕ (Speed Governors), ವಾಹನ ಸ್ಥಳ ಪತ್ತೆ ಸಾಧನ (VLTD) ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಬಟನ್ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬುಧವಾರ ತುರ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ನಿಯಮಗಳ (CMVR) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕೆ.ವಿ. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ದಂಡದ ಬಿಸಿ
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ:
- ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ರದ್ದು: ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಾಧನ ಅಳವಡಿಸದ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ಪರವಾನಗಿ (Permit) ನೀಡಬಾರದು.
- ಭಾರಿ ದಂಡ: ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ವಾಹನ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ₹10,000 ವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸದ ತಯಾರಕರು ಅಥವಾ ಡೀಲರ್ಗಳಿಗೆ ₹1,00,000 ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂತಹ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
- ತಯಾರಿಕಾ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಅಳವಡಿಕೆ: ಹೊಸ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕಾ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಈ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪ್ರಿ-ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ (MoRTH) ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸಾಧನಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ?
ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿ ಗೌರವ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ:
- VLTD ಮತ್ತು GPS: ಜಿಪಿಎಸ್ ಮೂಲಕ ವಾಹನದ ಚಲನವಲನವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಬಟನ್: ಅಪಹರಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾದಾಗ ಈ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನೆಯಾಗಿ ನೆರವು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕ (SLD): ವಾಹನದ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅತಿ ವೇಗದಿಂದಾಗುವ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು
ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ 2024 ಮತ್ತು 2025ರ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದಯನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿವೆ:
- ದೇಶದ 2.18 ಕೋಟಿ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 5% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಿವೆ.
- ವಾಹನ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳು (VLTD) ಇರುವುದು ಕೇವಲ 1% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.
- 2023ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 4,80,583 ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, 1,72,890 ಜನರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
- ರಾಜ್ಯವಾರು ಸಾವು: ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (13.7%) ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.
- ನಗರಗಳು: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು (1,457) ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು (915) ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಲೇನ್ ಶಿಸ್ತಿನತ್ತ ಗಮನ
”ಲೇನ್ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಚಾಲಕರು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಲೇನ್ ಚಾಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
