ಬೆಂಗಳೂರು: ರಕ್ತದಾನವನ್ನು ‘ಮಹಾದಾನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡುವ ರಕ್ತವು ಮೂವರ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೇಗೆ ಮರುಪೂರಣವಾಗುತ್ತದೆ? ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಕುರಿತಾದ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ರಕ್ತದಾನದ ನಂತರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ದೇಹವು ನಷ್ಟವಾದ ರಕ್ತವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಪೂರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:
ರಕ್ತದ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ (Plasma): ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿದ 24 ರಿಂದ 48 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ದೇಹವು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ತದಾನಿಗಳು ದಾನದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ದ್ರವ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ರಕ್ತಕಣಗಳು: ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತವೆ.
ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು (Red Blood Cells): ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಗೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 4 ರಿಂದ 6 ವಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಒಂದು ರಕ್ತದಾನದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ರಕ್ತದಾನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 3 ತಿಂಗಳ ಅಂತರವಿರಬೇಕು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಬೇಕು?
ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮರಳಬಹುದು. ಆದರೆ ದೇಹವು ಒಳಗಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೊದಲಿನಂತಾಗಲು ಸುಮಾರು ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ (Iron) ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ರಕ್ತದಾನದ ನಂತರ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು:
ವಿಶ್ರಾಂತಿ: ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ 10-15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಿರಿ.
ದ್ರವ ಆಹಾರ: ಮುಂದಿನ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು, ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಅಥವಾ ಎಳನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ.
ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ: ಕಬ್ಬಿಣದಂಶವಿರುವ ಆಹಾರಗಳಾದ ಪಾಲಕ್ ಸೊಪ್ಪು, ಬೆಲ್ಲ, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ.
ವ್ಯಾಯಾಮ ಬೇಡ: ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿದ ದಿನದಂದು ಭಾರ ಎತ್ತುವುದು ಅಥವಾ ಕಠಿಣ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನ: ರಕ್ತದಾನದ ನಂತರ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡದಿರುವುದು ಉತ್ತಮ.
ತೀರ್ಪು: ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಕ್ತದ ಕಣಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಒಳ್ಳೆಯದು.
