ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೈಗಾರಿಕಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಗಟು ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದಲೇ (bulk sale points) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಸಗಟು ಬಳಕೆದಾರರು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳಿಂದ ಇಂಧನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ ಬೇಡಿಕೆ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಡೀಸೆಲ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವು 90 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿವೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಲೀಟರ್ಗೆ ₹95.20 ಇದ್ದರೆ, ಸಗಟು ಮಾರಾಟದ ಬೆಲೆ ₹134.50 ಆಗಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು (retail prices) ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಟವರ್ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಡೀಸೆಲ್ ಬಳಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಂತಹ ಸಗಟು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಚಿಲ್ಲರೆ ಬಂಕ್ಗಳ ದರಗಳು ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳಿಂದ ಸಗಟು ಖರೀದಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸೂಚನೆ
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜೂನ್ 11 ರಂದು ‘ಮೋಟರ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಮತ್ತು ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ಡೀಸೆಲ್ (ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಕೆಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶ, 2026’ ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಇಂಧನ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲ ಮಾರಾಟ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ (ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್) ಸಗಟು ಖರೀದಿಗೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ 90 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿರುವ “ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು” ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು, ಹಡಗು ಸಾಗಣೆ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಬದಕಲಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
”ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮೋಟಾರ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ (ಪೆಟ್ರೋಲ್) ಮತ್ತು ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ಡೀಸೆಲ್ (ಡೀಸೆಲ್) ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಸಗಟು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ” ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಚಿಲ್ಲರೆ ಇಂಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗ್ರಾಹಕ ಪಂಪ್ಗಳ (consumer pumps) ಮೂಲಕ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕೇವಲ ವಾಹನಗಳ ಇಂಧನ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಂಸ್ಥೆ (PESO) ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಕಂಟೈನರ್ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಂಧನ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಅಥವಾ ವಾಹನಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 200 ಲೀಟರ್ಗೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಡೀಸೆಲ್ ಅನ್ನು “ಮರುಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಚಿಲ್ಲರೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಗಟು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದು “ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ” ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 90 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ “ಸಮಾನವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದನ್ನು” ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಳ್ಳಸಂತೆ ಮತ್ತು ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
”ಸರ್ಕಾರವು ವಿಶೇಷ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಹಕರು, ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಗ, ಪ್ರದೇಶ, ವಹಿವಾಟು ಅಥವಾ ವಹಿವಾಟುಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಈ ಆದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಬಹುದು” ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯು ‘ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ’ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಳ್ಳಸಂತೆ, ಕಪ್ಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಅನಧಿಕೃತ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು “ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು” ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
