ಭಾನುವಾರ ಮಂಡನೆಯಾಗಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬದ್ಧ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ. ಬಜೆಟ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ನೋಟವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಓದಬಹುದು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ದೇಶದ ನೈಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಬಜೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಮಮಾತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2025-26ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಆಶಾದಾಯಕ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ: 2026-27ರಲ್ಲಿ ಜಿಡಿಪಿ (GDP) ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಶೇ. 6.8-7.2 ರಷ್ಟಿರಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಮ ಅವಧಿಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಶೇ. 6.5 ರಿಂದ ಶೇ. 7ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯ ಹಾದಿ
ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕೇವಲ ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಆತಂಕಪಡುವ ಬದಲು, ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿತು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ (Wake up and smell the coffee) ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತವು “ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಿರಾಶಾವಾದಕ್ಕಿಂತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂಯಮ” (Strategic sobriety and not defensive pessimism) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾದ ಅಮೆರಿಕವು ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ಸುಂಕ ಹೇರಿರುವ ನಡುವೆಯೂ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಹಡಗುಗಳ ಚಿತ್ರವಿರುವುದು ಭಾರತವು ‘ಒಳಮುಖ’ (Inward looking) ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸದೆ ಜಾಗತಿಕ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. “ಕೇವಲ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆ ಸಾಲದು, ಬದಲಾದ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀತಿಗಳು ಬದಲಾಗಬೇಕು” ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.
2047ರ ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ’ದತ್ತ ಗುರಿ
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಭಾರತವು ಈಗ “ಸುಧಾರಣಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್” (Reforms Express) ನಲ್ಲಿದೆ. 2026-27ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ನಗರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.
ಬಲಿಷ್ಠ ಆರ್ಥಿಕತೆ…
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರ (CEA) ವಿ. ಅನಂತ ನಾಗೇಶ್ವರನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ:
ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ; ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸದೃಢವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ಜಿಎಸ್ಟಿ ದರಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕೀಕರಣ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
…ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ಭೀತಿ
ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು “ಬ್ರೇಸ್ ಫಾರ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್” (ಸವಾಲಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ) ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಮೂರು ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (Scenarios) ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ:
ಸ್ಥಿತಿ 1 (40-45% ಸಂಭವನೀಯತೆ): ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಗುವ “ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ”.
*ಸ್ಥಿತಿ 2 (40-45% ಸಂಭವನೀಯತೆ): ಬಹುಧ್ರುವೀಯ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಸುಂಕ ನೀತಿಗಳು).
* ಸ್ಥಿತಿ 3 (10-20% ಸಂಭವನೀಯತೆ): ಹಣಕಾಸು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು 2008ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗಿಂತಲೂ ಭೀಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು.
