ನವದೆಹಲಿ : ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಅನ್ವಯ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಇನ್ಮುಂದೆ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗಲು ಗ್ರಾಹಕರು ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯುವ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಕ್ಯೂ ನಿಲ್ಲುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಚ್ಡಿಎಫ್ಸಿ (HDFC), ಐಸಿಐಸಿಐ (ICICI) ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ.
ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರ್: ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ?
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ಬಿಐನ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಮೊದಲ ಹಂತ (ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್): ಗ್ರಾಹಕರು ಬೆಳಗ್ಗೆ 10:00 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ 4:00 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಬಂದು ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಚೆಕ್ಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಹೌಸ್ಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎರಡನೇ ಹಂತ (ದೃಢೀಕರಣ): ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳಬೇಕೋ, ಆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂಜೆ 7:00 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚೆಕ್ಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ‘ಗಡುವು ಸಮಯ’ (Timeline) ಇರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ವಂಚನೆ ತಡೆಗೆ ‘ಪಾಸಿಟಿವ್ ಪೇ ಸಿಸ್ಟಮ್’ (Positive Pay System) ಕಡ್ಡಾಯ
ಚೆಕ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ದೋಷರಹಿತವಾಗಿಸಲು ಆರ್ಬಿಐ ‘ಪಾಸಿಟಿವ್ ಪೇ ಸಿಸ್ಟಮ್’ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
ರೂ. 50,000 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಚೆಕ್ಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯ: ಗ್ರಾಹಕರು 50,000 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಚೆಕ್ ನೀಡುವಾಗ, ಆ ಚೆಕ್ನ ವಿವರ ಹಾಗೂ ಫೋಟೋವನ್ನು ಮೊದಲೇ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ (ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲಕ) ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಗ್ರಾಹಕರು ನೀಡಿದ ಮುಂಚಿತ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಗಳು:
ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿರಲಿ: ನೀವು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಚೆಕ್ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ (Sufficent Balance) ಇರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ: ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಚೆಕ್ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು (Bounce) ತಪ್ಪಿಸಲು ಚೆಕ್ ಮೇಲಿನ ಹೆಸರು, ಮೊತ್ತ ಹಾಗೂ ಸಹಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಗೀಚುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.
