ನವದೆಹಲಿ : ನೀವು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದರೆ, ನೀವು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಬರುವಾಗ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡು ನ್ಯಾಯದ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತೀರಿ, ಆದರೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಬದಲು, ನಿಮಗೆ ಗದರಿಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪೊಲೀಸರು ನಿಮ್ಮ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು, ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವನ್ನ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಸೆಕ್ಷನ್’ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ವಿವಾದವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಇದು ನಿಮ್ಮ ನ್ಯಾಯದ ಅಂತ್ಯವೇ.? ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ! ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳು, ಅಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ (BNS) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS), ಪೊಲೀಸರ ಈ ಉನ್ಮಾದವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಾನೂನು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಈಗ, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ “ಇಲ್ಲ” ಎಂಬುದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅಂತಿಮ ಪದವಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸರು ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳದಿದ್ದರೆ, ಕಾನೂನು ಪುಸ್ತಕಗಳು ನಿಮಗಾಗಿ ಹೊಸ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮ ದೂರನ್ನು ಬಲವಾದ ಎಫ್ಐಆರ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ವಿಭಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ.
1. BNSS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಶೂನ್ಯ ಎಫ್ಐಆರ್’ ಮತ್ತು E-FIR ಬಳಸಿ.!
ಅಪರಾಧ ಎಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ನೀವು ಈಗ ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಶೂನ್ಯ ಎಫ್ಐಆರ್ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣವನ್ನ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ E-FIR ಸಹ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
2. BNSSನ ಸೆಕ್ಷನ್ 173(4) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಹೌಸ್ ಆಫೀಸರ್ (SHO) ಲಿಖಿತ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ದೂರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿತ ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (SP) ಅಥವಾ ಡಿಸಿಪಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಪ್ರಕರಣವು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ತನಿಖೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
3. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ (BNSS 175/223).!
ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (SP) ಗೆ ನೀವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯು ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ಗೆ ಖಾಸಗಿ ದೂರು (BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 175) ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ FIR ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಆದೇಶಿಸಬಹುದು (CrPC ಯ ಹಳೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 156(3) ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ).
ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಪೊಲೀಸರು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಹಲ್ಲೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೆಕ್ಷನ್’ಗಳಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಇಲ್ಲಿವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು.!
ಸೆಕ್ಷನ್’ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅರ್ಜಿ : ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿಸಲಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳು ಅಪರಾಧದ ಗಂಭೀರತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀವು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನೀವು ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (ಎಸ್ಪಿ) ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಹೊಸ ಸೆಕ್ಷನ್’ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಅರ್ಜಿ : ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನೀವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಮರು ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ : ಪೊಲೀಸರು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ನೀವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಬಿಎನ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕ (ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ) ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬಹುದು. ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 198ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳು .!
ಪೊಲೀಸರು ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವ ಮೊದಲು ‘ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ’ ನಡೆಸಬಹುದೇ?
ಹೌದು, ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 3 ರಿಂದ 7 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು 14 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು.
ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆಯ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?
ನೀವು ಹೈಕೋರ್ಟ್’ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ (ಸಿಬಿಐ ಅಥವಾ ಸಿಐಡಿ ಮುಂತಾದವು) ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಕೇಳಬಹುದು.
