ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ : ಗಲ್ಫ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ತೆರೆಬಿದ್ದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಸೂದ್ ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯಾನ್ ಅವರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ‘ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪತ್ರ’ (Islamabad Memorandum of Understanding) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಈ 14 ಅಂಶಗಳ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಹಗೆತನ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ‘ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಮುಜ್’ ಜಲಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವ ಈ 14 ಅಂಶಗಳ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಾರಾಂಶ ಇಲ್ಲಿದೆ.
1) ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯ
ಲೆಬನಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ‘ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ’ ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪರಸ್ಪರರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡದಿರಲು ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
2) ಆಂತರಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ
ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಪರಸ್ಪರರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪರಸ್ಪರ ದೇಶಗಳ ಆಂತರಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿವೆ.
3) ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 60 ದಿನಗಳ ಗಡುವು
ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು 60 ದಿನಗಳ ಗಡುವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
4) ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವು
ಇರಾನ್ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲಿನ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಿದೆ. ಮುಂದಿನ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದಾಗಲಿದ್ದು, ಯುದ್ಧಪೂರ್ವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇರಾನ್ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಹಿಂಪಡೆಯಲಿದೆ.
5) ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮುಕ್ತ
ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವಾದ ‘ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಮುಜ್’ ಮೂಲಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳು ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದೆ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲಿದೆ.
6) ಇರಾನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ $300 ಬಿಲಿಯನ್ ನೆರವು
ಯುದ್ಧ ಪೀಡಿತ ಇರಾನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಲುದಾರರು ಕನಿಷ್ಠ 300 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು 300 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್) ನಿಧಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಣಕಾಸು ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ನೀಡಲಿದೆ.
7) ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ರದ್ದು
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ, ಐಎಇಎ (IAEA) ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಅಮೆರಿಕ ಒಪ್ಪಿದೆ.
8) ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲ್ಲ ಎಂದ ಇರಾನ್
ತಾವು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದೆ. ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಮೃದ್ಧ ಯುರೇನಿಯಂ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IAEA) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.
9) ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದವಾಗುವವರೆಗೆ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸದ್ಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಮೆರಿಕ ಹೊಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
10) ಇರಾನ್ ರಫ್ತುಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ತೆರವಾಗುವವರೆಗೆ, ಇರಾನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯು ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು (Waivers) ನೀಡಲಿದೆ.
11) ಇರಾನ್ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವ ಇರಾನ್ನ ಹಣ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಅಮೆರಿಕ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ.
12) ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಮಿತಿ
ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು (Executive Mechanism) ರೂಪಿಸಲಿವೆ.
13) ಅಂತಿಮ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಚಾಲನೆ
ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾದ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವು, ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ರಫ್ತು ವಿನಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆರಂಭವಾದ ತಕ್ಷಣ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಲಿವೆ.
14) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅನುಮೋದನೆ
ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಏರ್ಪಡುವ ಅಂತಿಮ ಮಹತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಕಡ್ಡಾಯ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
