ಟೆಹ್ರಾನ್: ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಡುವೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ಹಾಡಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪರೋಕ್ಷ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಶಾಂತಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕರಡು ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು (Draft Texts) ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಶಾಂತಿ ಸಂಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.
ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಧಾನಕಾರನಾಗಿ (Mediator) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಮೊಹ್ಸಿನ್ ನಖ್ವಿ ಅವರು ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಅರಾಗ್ಚಿ ಅವರನ್ನು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುವ ‘ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಯ (Strait of Hormuz) ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ “ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಇರಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಒಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಾಗೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಟೆಹ್ರಾನ್ನ ಯುರೇನಿಯಂ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಇರಾನ್ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ (Supreme Leader) ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸುಂಕದ (Transit Tolls) ಮೇಲಿನ ಸಕ್ರಿಯ ವಿವಾದವು ಒಪ್ಪಂದದ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಭೆಗಳ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಆಸಿಮ್ ಮುನೀರ್ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಟೆಹ್ರಾನ್ಗೆ ಹಾರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಕತಾರ್ನ ನಿಯೋಗವೊಂದು ಕೂಡ ಇರಾನ್ ರಾಜಧಾನಿ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ‘ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರ ಮೇಲೂ ಭಾರಿ ಒತ್ತಡವಿದೆ. ಈ ಯುದ್ಧವು ಅಮೆರಿಕದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವು ತನ್ನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳ (Missile Interceptor Inventory) ಬಹುದೊಡ್ಡ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯೊಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಫಲವಾದರೆ ಮಿಲಿಟರಿ ದಾಳಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಮರಳಬಹುದು ಎಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದು, ಇರಾನ್ ಸಂವರ್ಧಿಸಿರುವ ಯುರೇನಿಯಂ ಅನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ತೀವ್ರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆಯೇ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂದೇಹ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು (Oil Prices) ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ತುರ್ತಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ನೌಕಾಯಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾರ್ಕೊ ರೂಬಿಯೋ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಟೋ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾರ್ಕ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವೀಡನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ನಂತರ ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
