ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಬಾಯಲ್ಲಿ ‘ಇಲ್ಲ, ಬೇಡ’ ಅನ್ನೋ ಪದ ಬರದಿದ್ರೆ ಡೇಂಜರ್! ಯಾಕೆ ಅಂತ ಈ ಸುದ್ದಿ ಓದಿ

ಮಕ್ಕಳು ಹಿರಿಯರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ‘ಹೂಂ’ ಎನ್ನಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿರುವ ರೂಢಿ. ಆದರೆ, ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಮಗುವಿನ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾರಕವಾಗಬಹುದು. ಮಕ್ಕಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ಇಲ್ಲ’ ಅಥವಾ ‘ಬೇಡ’ (Saying No) ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಒಂದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಜೀವನ ಕಲೆ (Life Skill) ಎಂದು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

1. ಸ್ವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಗಡಿಗಳ ನಿರ್ಧಾರ (Personal Boundaries)

ಮಕ್ಕಳು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ‘ಬೇಡ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕಲಿತಾಗ, ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗಡಿ’ ಇದೆ ಎಂಬ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಮುದ್ದಾಡಲು ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ತಮಗೆ ಮುಜುಗರವಾಗುವಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ‘ನೋ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಅವರ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

2. ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಹೆಚ್ಚಳ (Building Confidence)

ಯಾವಾಗ ಮಗು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ತಲೆದೂಗುವ ಮಗು ಮುಂದೆ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ಇತರರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ (Peer Pressure) ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ‘ನೋ’ ಎನ್ನುವ ಮಗು ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

3. ಒತ್ತಡದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ (Freedom from Pressure)

ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರು ತಪ್ಪು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಆಟ ಆಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮಗು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರನ್ನು ಮಾದಕ ವ್ಯಸನ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಲು ಸಹಕಾರಿ.

4. ಪೋಷಕರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

• ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ: ಮಗು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಆಹಾರ ಬೇಡ ಎಂದಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ ಕೇಳಿ. ಅವರ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ನಿರಾಕರಣೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ.

• ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಿ: ಅಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ. ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತಲೇ, ತಪ್ಪು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡಿ.

• ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅರಿವು: ಅಪರಿಚಿತರು ಏನಾದರೂ ನೀಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಪರ್ಶದ (Bad Touch) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ‘ನೋ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಿ.

ಮಕ್ಕಳು ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಎದುರುಬೀಳುವುದಲ್ಲ, ಅದು ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಲಕ್ಷಣ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಈ ಗುಣ ಬೆಳೆಸಿದರೆ, ಅವರು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಅನಗತ್ಯ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯದೆ ಸದೃಢ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ‘ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್’ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಗೊತ್ತಾ? ಲಿಮಿಟ್ ಕ್ರಾಸ್ ಆದ್ರೆ ಜೈಲು ಫಿಕ್ಸ್!