ನವದೆಹಲಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಆಮದು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವ ಹಾರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಪುರಿ ಮಂಗಳವಾರ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾದ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ (Strait of Hormuz) ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರಾನ್ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪಡೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಆಮದಿನ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಶೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಿಎನ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಿಎನ್ಜಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಅವಲಂಬನೆ ಎಷ್ಟು?
2026ರ ಆರಂಭದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಬಳಕೆಯ ಶೇ. 88ರಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಮತ್ತು ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲ್ಎನ್ಜಿ (LNG) ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲ್ಪಿಜಿ (LPG) ಆಮದುದಾರ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಸಂಕಷ್ಟ’ದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಭಾರತದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್:
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು ಶೇ. 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅನಿಲ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಿಸಿರುವ ಭಾರತ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ:
ರಷ್ಯಾ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಪೂರೈಸುವ ದೇಶವಾಗಿ ರಷ್ಯಾ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು 10.4 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ (ಒಟ್ಟು ಆಮದಿನ ಶೇ. 20) ಇಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ.
ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ: ಇವು ಭಾರತದ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕಸ್ತ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದು, ತಲಾ ಶೇ. 17 ರಿಂದ 20 ರಷ್ಟು ತೈಲ ಪೂರೈಸುತ್ತಿವೆ.
ಅಮೆರಿಕ: ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪಾಲು ಈಗ ಶೇ. 8ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅನಿಲ ವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ: ನೈಜೀರಿಯಾ, ಅಂಗೋಲಾ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ದೇಶಗಳು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳ ಹಡಗು ಮಾರ್ಗಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ವಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ:
ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 74 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವಷ್ಟು ‘ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಚ’ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಶೇರಿಂಗ್ ರಿಸರ್ವ್ಸ್ (SPR): ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಪಾದೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಭೂಗತ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ 9.5 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು (PSU) 65 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಳಸುವಷ್ಟು ದಾಸ್ತಾನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು:
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಫ್ರಿಕಾದ ‘ಕೇಪ್ ಆಫ್ ಗುಡ್ ಹೋಪ್’ ಮೂಲಕ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿ 10 ರಿಂದ 15 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ 4 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕಿದ್ದ ಹಡಗು ಈಗ 25 ದಿನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ವಿಪರೀತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ $10 ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಭಾರತದ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ ಕೊರತೆಯು ಸುಮಾರು $9 ಬಿಲಿಯನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ.
