ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯು ‘ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್’ (JJM) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮರುಸಂಘಟಿಸಿ, ‘ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0’ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಮನೆ ಮನೆಗೆ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ‘ಸೇವಾ ವಿತರಣೆ’ಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
-
ಬೃಹತ್ ಅನುದಾನ: ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ₹8.69 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ₹3.59 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಇರಲಿದ್ದು, ಈ ಹಿಂದೆ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ₹1.51 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
-
‘ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್’ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚೌಕಟ್ಟು: ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುವುದು. ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಗೂ ‘ಸುಜಲ ಗಾಂವ್’ (Sujal Gaon) ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಮೂಲದಿಂದ ಮನೆಬಾಗಿಲಿನವರೆಗೆ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
-
‘ಜಲ ಅರ್ಪಣ್’ ಮತ್ತು ‘ಜಲ ಉತ್ಸವ’: ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ‘ಜಲ ಅರ್ಪಣ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿದೆ. ಸಮುದಾಯದ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ‘ಜಲ ಉತ್ಸವ’ ಎಂಬ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.
-
ಗುರಿ: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ 19.36 ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನಳದ ಮೂಲಕ ನೀರು ಒದಗಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ‘ಹರ್ ಘರ್ ಜಲ್’ ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ:
2019ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 17ರಷ್ಟಿದ್ದ (3.23 ಕೋಟಿ) ನಳದ ಸಂಪರ್ಕವು ಇಂದು ಶೇ. 81.61ಕ್ಕೆ (15.80 ಕೋಟಿ ಕುಟುಂಬಗಳು) ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಶ್ರಮ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿವೆ:
-
WHO ವರದಿ: 4 ಲಕ್ಷ ಅತಿಸಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳ ತಡೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ದೈನಂದಿನ 5.5 ಕೋಟಿ ಗಂಟೆಗಳ ಸಮಯ ಉಳಿತಾಯ.
-
ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರೆಮರ್ ವರದಿ: ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇ. 30ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ.
-
ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ಐಐಎಂ ಬೆಂಗಳೂರು ವರದಿಯಂತೆ ಸುಮಾರು 59.9 ಲಕ್ಷ ನೇರ ಮತ್ತು 2.2 ಕೋಟಿ ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ.
ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ @2047 ಕನಸು:
ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಮೂಲಕ 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 24×7 ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಅಳವಡಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಾಗರಿಕ ಕೇಂದ್ರಿತ ಉಪಯುಕ್ತ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ಆನೆ-ಮಾನವ ಸಂಘರ್ಷ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಯತ್ನ: ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ ಖಂಡ್ರೆ
