ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಬುಧವಾರದಂದು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಸತತವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು 4,399 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾರೆ.
ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು 12 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದೇಶದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕಲ್ಯಾಣವೇ ಈ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉಚಿತ ಶೌಚಾಲಯ, ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್, ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ, ಪಕ್ಕಾ ಮನೆ, ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯವರೆಗೆ 2014ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿವೆ.
ದೇಶದ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಆ 10 ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ
ಆಗಸ್ಟ್ 28, 2014 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ 58.3 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಅಧಿಕ ಹಣ ಜಮೆಯಾಗಿದೆ. ಉಚಿತ ರುಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, 2 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ ಮತ್ತು 10,000 ರೂ.ವರೆಗಿನ ಓವರ್ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ (DBT) ಇದು ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು.
2. ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್: ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 2014 ರಂದು ಆರಂಭವಾದ ಈ ಅಭಿಯಾನವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಮೀಣ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 12 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬಯಲು ಶೌಚದ ಮುಜುಗರ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಭೀತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ 753 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF+) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
3. ಪಿಎಂ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ: ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳ ಆಸರೆ
ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಡವರಿಗೆ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಒದಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾಯಿತು. ಪಿಎಂ ಆವಾಸ್-ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 4.95 ಕೋಟಿ ಮನೆಗಳ ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ 2.82 ಕೋಟಿ ಮನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಇನ್ನು ಪಿಎಂ ಆವಾಸ್-ನಗರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 98.1 ಲಕ್ಷ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಗೆ ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ಹೆಸರಿಗೆ ಮನೆಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ ನೀಡಿರುವುದು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
4. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ: ಹೊಗೆ ಮುಕ್ತ ಅಡುಗೆಮನೆ
ಮೇ 2016 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಒಲೆಗಳ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ 10 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಚಿತ ಎಲ್ಪಿಜಿ (LPG) ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉರುವಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಮಯ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.
5. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಪಿಎಂ-ಜಯ (PM-JAY): ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 5 ಲಕ್ಷ ರೂ.ವರೆಗಿನ ಉಚಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಡವರು ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕದಂತೆ ಇದು ನೆರವಾಗಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ 44 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 36,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ.
6. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್: ಮನೆ ಮನೆಗೆ ನಳದ ನೀರು
2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀರಿಗಾಗಿ ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆಯುವ ಕಷ್ಟವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದೆ. ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಕೇವಲ ಶೇ. 16.7 ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಳದ ನೀರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ದೇಶದ ಸುಮಾರು ಶೇ. 81.8 ರಷ್ಟು ಅಂದರೆ 15.83 ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪೈಪ್ ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ತಲುಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
7. ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ (PM-KISAN): ರೈತರಿಗೆ ನೇರ ಆದಾಯ ಬೆಂಬಲ
ದೇಶದ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 6,000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ರೈತರ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು 4.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ ಖರೀದಿಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
8. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆ: ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಈಡುರಹಿತ ಸಾಲ
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು 40 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಮುದ್ರಾ ಸಾಲಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದೆ.
9. ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ (UPI) ಕ್ರಾಂತಿ
ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಯುಪಿಐ (UPI) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂದು ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್ಗಳವರೆಗೆ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮೇ 2026 ರ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ 29.90 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ 23.2 ಶತಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಡಿಜಿಲಾಕರ್ (DigiLocker) ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 67.63 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ.
10. ಪಿಎಂ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ: ಬಡವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಪಡಿತರ ಆಸರೆ
ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಡವರ ಹಸಿವು ನೀಗಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2024 ರ ಜನವರಿ 1 ರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಸುಮಾರು 81.35 ಕೋಟಿ ಬಡ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.
हमारी सरकार के बीते 12 वर्ष विश्वास, विकास और जनकल्याण को समर्पित रहे हैं। 140 करोड़ देशवासियों के आशीर्वाद और राष्ट्र प्रथम की भावना से हमने युवाओं, महिलाओं और अपने किसान भाई-बहनों को सशक्त बनाने में कोई कोर-कसर नहीं छोड़ी है। यह हमारे अथक प्रयासों का ही परिणाम है कि… pic.twitter.com/URtsOWF4BT
— Narendra Modi (@narendramodi) June 9, 2026
