ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಭೀತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅನೇಕರು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಂಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ? ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಭಾರಿ ದಂಡದ ಜೊತೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಎಷ್ಟು ಲೀಟರ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ?
ಭಾರತೀಯ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾಯ್ದೆ 1934 ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಯಮಗಳು 2002ರ ಅನ್ವಯ, ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಪರವಾನಗಿ (License) ಇಲ್ಲದೆ ಗರಿಷ್ಠ 30 ಲೀಟರ್ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ 30 ಲೀಟರ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೂ ಕೆಲವು ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳಿವೆ.
ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಕಂಟೇನರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ನೀವು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಬ್ಬಿ ಅಥವಾ ಕಂಟೇನರ್ 25 ಲೀಟರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಬಾರದು.
ಬಾಟಲಿಗಳ ಬಳಕೆ ನಿಷೇಧ: ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಜಾರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಲೀಕ್-ಪ್ರೂಫ್’ ಲೋಹದ (Metal) ಕಂಟೇನರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಡಬೇಕು.
ಸುರಕ್ಷತೆ ಮುಖ್ಯ: ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ 1 ಲೀಟರ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
30 ಲೀಟರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ 30 ಲೀಟರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, PESO (Petroleum and Explosives Safety Organization) ನಿಂದ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೆ ದಂಡವನ್ನೂ ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಡುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಏಕೆ?
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಇದರ ‘ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಪಾಯಿಂಟ್’ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲೂ ಇದು ಆವಿಯಾಗಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಮುಚ್ಚಿದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ವಾಸನೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಣ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿ ಅಥವಾ ಘರ್ಷಣೆಯಾದರೂ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡದ ವಿವರ:
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 23ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಪರಾಧ: ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಸಾದಾ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ 1,000 ರೂ. ದಂಡ, ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ವಿಧಿಸಬಹುದು.
ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅಪರಾಧ: ತಪ್ಪು ಮರುಕಳಿಸಿದರೆ 3 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ 5,000 ರೂ. ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
