ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಶಿವಾನಿ ಗರಿಗರಿಯಾದ ಹತ್ತಿ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಿಹಾರದ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಬಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವಳು “ಮೇಡಮ್”, ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಮೆಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು “ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್” ಎಂಬ ಗೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಆ ಗೋಡೆಗಳ ಹೊರಗೆ, ಅವಳು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ.
ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಶಿವಾನಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 8,000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಾಲಕರು ಅಥವಾ ವಿತರಣಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಗಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಅವಳ ಶಾಲೆಯು ಅವಳಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಒಪ್ಪಂದ, ಪಿಂಚಣಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ. “ನಾನು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೆ ಅಥವಾ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಹಿಂದೆ ಬೀಳಲು ಏನೂ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅವಳ ಕಥೆ ಅನನ್ಯವಲ್ಲ. ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸ್ಥಿತಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 42% ಶಿಕ್ಷಕರು ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ: 69% ರಷ್ಟು ಜನರು ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ತಿಂಗಳಿಗೆ 10,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕರು ಸರಾಸರಿ 8,212 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು 40% ಕಡಿಮೆ.
2025 ಒಡಿಶಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ಚಳವಳಿ
ಒಡಿಶಾದ ಸಾವಿರಾರು ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಿರಿಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಖಾಯಂಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ಮೊದಲ ಆರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸೀಮಿತ ಹಕ್ಕುಗಳು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಪ್ರಗತಿಯಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗೆ ಅನರ್ಹತೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ಗುಪ್ತ ಹೋರಾಟಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರು ಶೋಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ:
ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಳದ ಬದಲು “ಗೌರವಧನ” ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಅನೇಕರು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಬೋಧನೆ ಒಂದು “ಉದಾತ್ತ ಕರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸದ ಆರೈಕೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ಬೋಧನಾ ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ
