ನವದೆಹಲಿ : ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವರದಿಯೊಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5.2 ರಷ್ಟನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಳೆದ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮಾಸಿಕ ಬುಲೆಟಿನ್ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದೆ. ದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಈ ವರದಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 13 ನೇ ಮಾಸಿಕ ಬುಲೆಟಿನ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಶೇಕಡಾ 5.2 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಕಳೆದ 2025 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5.2 ರಷ್ಟನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ಆ ನಂತರದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತಾದರೂ ಇದೀಗ ಏಪ್ರಿಲ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣವು ಆರು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿರುವುದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕಳೆದ ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಶೇಕಡಾ 5.1 ರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಈ ದರವು ಶೇಕಡಾ 5.1 ರಷ್ಟೇ ಇತ್ತು. ಈ ಹಿಂದಿನ ತಿಂಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಸಮಾನ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಿದಾಗ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 0.1 ರಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಸ್ಥಿರತೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಚಿತ್ರಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು ಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 6.8 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಅದು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 6.6 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ನಗರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಇರುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ದರ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದು.
ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಶೇಕಡಾ 4.3 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 4.6 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಇತರೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆಯು ಈ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರದ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಎರಡೂ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಸ್ಥಿರ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಪುರುಷ ಕಾರ್ಮಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗ ವಿವರಗಳು
ಲಿಂಗಾಧಾರಿತವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ ಪುರುಷರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರುಷರ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5.1 ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಳೆದ ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪುರುಷರ ನಿರುದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 0.1 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪುರುಷರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಶೇಕಡಾ 5.2 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶದ ಪುರುಷ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 0.1 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಪುರುಷರ ಉದ್ಯೋಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಪುರುಷರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 4.4 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ದರವು ಶೇಕಡಾ 4.7 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಪುರುಷರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 6.1 ರಷ್ಟಿದ್ದ ನಗರ ಪುರುಷ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5.9 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸದ ಅವಕಾಶಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ವಲಯ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಇಳಿಕೆ
ದೇಶದ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗ ವಲಯದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾದ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. 15 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5.4 ರಷ್ಟು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5.3 ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಹಿಳಾ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಶೇಕಡಾ 0.4 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ವರದಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ನಗರ ಭಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳಾ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 9 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಅದು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 8.5 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಈ ಇಳಿಕೆಯು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ನಗರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಮಹಿಳಾ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅದು ಕಳೆದ ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 4.4 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳಾ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 4.1 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ದರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನೈಜ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಕೇವಲ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ದರ ಅಂದರೆ ಲೇಬರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿಸಿಪೇಷನ್ ರೇಟ್ ಗಮನಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ದರ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ದರವು ಶೇಕಡಾ 55 ರಷ್ಟನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 55.4 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ದರವು ಶೇಕಡಾ 57.5 ರಷ್ಟಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದರವು ಶೇಕಡಾ 50.1 ರಷ್ಟ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ದರವು ಶೇಕಡಾ 55.6 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 0.6 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 0.5 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ನಗರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 0.6 ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಜನರು ಕೆಲಸದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.
ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ದರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ 15 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 33.9 ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇಕಡಾ 34.4 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ದರ ಶೇಕಡಾ 38.2 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ನಗರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 25 ರಷ್ಟಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಶೇಕಡಾ 34.2 ರಿಂದ ಶೇಕಡಾ 33.9 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಮಹಿಳಾ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ದರ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ ನಗರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 0.7 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕವೆಂದರೆ ಉದ್ಯೋಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅನುಪಾತ ಅಂದರೆ ವರ್ಕರ್ ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್ ರೇಶಿಯೋ ಆಗಿದೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವವರ ನಿಜವಾದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉದ್ಯೋಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅನುಪಾತವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 52.2 ರಷ್ಟು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇಕಡಾ 52.6 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹಾಗೂ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇಕಡಾ 52.8 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಕುಸಿತ ಇರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅನುಪಾತವು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಗರ ಭಾಗದ ಅನುಪಾತವು ಶೇಕಡಾ 46.8 ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ನಗರ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಅನುಪಾತವು ಶೇಕಡಾ 55.5 ರಿಂದ ಶೇಕಡಾ 54.9 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಅನುಪಾತವು ಶೇಕಡಾ 55.4 ರಷ್ಟಿತ್ತು.
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಈ ಬೃಹತ್ ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಡೀ ಭಾರತದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಸಿಕ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಒಟ್ಟು 3,74,243 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದತ್ತಾಂಶಗಳಾಗಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಈ ವರದಿಯ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಲಿವೆ.
