ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮರಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದಾಗ, ಅವರ ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆಯು ‘ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನುಗಳ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕಾನೂನುಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಹಿಂದೂಗಳು, ಸಿಖ್ಖರು, ಜೈನರು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧರಿಗೆ ‘ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956’ ಅನ್ವಯವಾದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಅವರ ‘ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ’ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಈ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವುದು ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು
ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ:
ವರ್ಗ-1ರ ವಾರಸುದಾರರು (Class-1 Heirs): ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಹಕ್ಕು ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳು (ಮಗ ಮತ್ತು ಮಗಳು) ಮತ್ತು ತಾಯಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು: 2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಃ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮಗನಿಗೆ ಸಿಗುವಷ್ಟೇ ಪಾಲು ಮಗಳಿಗೂ ಲಭ್ಯ.
ವರ್ಗ-2ರ ವಾರಸುದಾರರು: ಒಂದು ವೇಳೆ ವರ್ಗ-1ರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಜೀವಂತವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ತಿಯು ತಂದೆ, ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಅಥವಾ ಇತರ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ
ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಗಣಿತದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಮರಣಪತ್ರದ ಮಿತಿ: ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು (1/3) ಮಾತ್ರ ಮರಣಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಇತರರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹಂಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣಿನ ಪಾಲು: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಗನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪಾಲು ಮಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪಾಲಿನ ಎರಡರಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪುರುಷನ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ನಿಯಮವಿದೆ.
ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮೆಹರ್: ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯ ‘ಮೆಹರ್’ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಎರಡು ಕಾನೂನುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು
| ವಿಶೇಷತೆ | ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನು | ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನು |
| ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು | ಮಗು ಜನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. | ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. |
| ಆಸ್ತಿಯ ವಿಧ | ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ವಿಂಗಡನೆ ಇರುತ್ತದೆ. | ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ವಿಭಾಗಗಳಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. |
| ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿ | ಸ್ವಂತ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. | ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲಾವಳಿ (Step-siblings) ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ಪಾಲು ಇರುತ್ತದೆ. |








