ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ ರಜೆ ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕು, ರಜೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲೇಬೇಕು : ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಖಡಕ್ ಆದೇಶ!

ಬೆಂಗಳೂರು : ತಾಯಿಗೆ ರಜೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವಾಗಬಹುದು. ಸಿಸಿಎಲ್‌ ರಜೆ ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ ರಜೆ ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕಾಗಿದ್ದು, ಈ ರಜೆಯ ಕೋರಿಕೆ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸದೆ, ಆದ್ಯತೆ ಮೇರೆಗೆ ರಜೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ನೌಕರರಿಂದ ಬೇರೆ ರಜೆಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದಾಗ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ವಿವೇಚನಾ ಅಧಿಕಾರ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗಿರಲಿದೆ. ಆದರೆ ಸಿಸಿಎಲ್​ ರಜೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿರುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್​​, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಡೆವಲಪ್​ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕವಿತಾ ವಡ್ಡೆ ಅವರಿಗೆ ಫೆ.6ರಿಂದ ಮೇ 20ರವರೆಗೆ ಚೈಲ್ಡ್​ ಕೇರ್‌ ಲೀವ್‌ ನೀಡಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ರಜೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ(ಸಿಎಟಿ) ಫೆ.5ರಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್‌.ಜಿ.ಪಂಡಿತ್‌ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ವಿ.ಅರವಿಂದ್‌ ಅವರಿದ್ದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ, ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಾಯಿಯ ರಜೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅದು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವಾಗಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಸಿಸಿಎಲ್‌ ರಜೆ ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟು ಸಿಎಟಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕು ಮೊದಲು

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ತಾಯಿಗೆ ರಜೆ ನೀಡುವುದು ಕೇವಲ ಆಕೆಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಸರಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಗಾಗಿ. ಮಗುವಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಆಸರೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಂತೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

2. ರಜೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ಕಡ್ಡಾಯ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರಣ” ಅಥವಾ “ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆ” ನೆಪ ಹೇಳಿ ರಜೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ:

• ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದಾಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಜೆಯನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

• ಮಗುವಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಆರೈಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಜೆ ನೀಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.

3. ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ

ಒಮ್ಮೆ ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ ರಜೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದ್ದ ಮೇಲೆ, ಅದನ್ನು ಅರ್ಹ ನೌಕರರಿಗೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ಇದನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ:

• ಮಹಿಳಾ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರಜೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

• ಸೇವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 15 ದಿನಗಳ (ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇರಬಹುದು) ರಜೆಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

• ಮಗುವಿಗೆ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬುವವರೆಗೆ ಈ ರಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.