ಪ್ರಯಾಗ್ರಾಜ್:ತನ್ನ ಪತಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ (ನಪುಂಸಕ) ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಮಾನಹಾನಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಸಮನ್ಸ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ದುರುದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ (Good Faith) ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮಾಡಿದ ನಪುಂಸಕತ್ವದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪತಿಯು ಹೂಡಿದ್ದ ಮಾನಹಾನಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Trial Court) ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಸಮನ್ಸ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಪತ್ನಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಚಲ್ ಸಚದೇವ್ ಅವರ ಪೀಠವು ನಡೆಸಿತು.
ಮೇ 15 ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, “ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರು ಕಕ್ಷಿದಾರರ (ಪತಿ) ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ದುರುದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಆಕೆಯ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣಾ ವರದಿಯ ಬೆಂಬಲವೂ ಇದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿ ಇಲ್ಲದೆ ನಪುಂಸಕ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುವುದು ಮಾನಹಾನಿ
ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣಾ ವರದಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವೈವಾಹಿಕ ದೈಹಿಕ ಸಂಬಂಧದ ವೈಫಲ್ಯದಂತಹ ಸರಣಿ ಘಟನೆಗಳ ಪುರಾವೆಗಳಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ವಿಷಯವು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಚಲ್ ಸಚದೇವ್ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ, ಮದುವೆಯ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಪತಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಚದೇವ್ ಅವರು ಮುಂದುವರಿದು, “ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಪುಂಸಕನೆಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಯಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಐಪಿಸಿ (IPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 499ರ (ಮಾನಹಾನಿ) 1ನೇ ವಿನಾಯಿತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹೇಳಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದರು.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ದೂರಿನಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರೆ (ಪತ್ನಿ) ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ದೈಹಿಕ ಸಾಮೀಪ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮದುವೆಯ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿಯೇ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ಆರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪತಿ ನಪುಂಸಕನಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದ ದಿನದಂದು ಇಂತಹ ಆರೋಪ ಮಾಡುವುದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮಾನಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪತಿಯ ನಪುಂಸಕತ್ವದ ಕುರಿತಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎಫ್ಐಆರ್ನಲ್ಲಿ (FIR) ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಡಾವಳಿಗಳ ನಡುವೆ ನೀಡಲಾದ ಹೇಳಿಕೆ ಎನ್ನಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನಹಾನಿಕರ ಆರೋಪಗಳು ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳು, ಬರಹಗಳು ಅಥವಾ ಸನ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಇರಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಅರ್ಜಿದಾರರಾದ ಪತ್ನಿಯು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಿದ ವಾದವೇನೆಂದರೆ, ತಾವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣಾ ವರದಿಯ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಪತ್ನಿಯು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ 1955ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 12(1)(a) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
’ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆ’
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಎದುರು ಕಕ್ಷಿದಾರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆರೋಪವೆಂದರೆ ಪತಿ ನಪುಂಸಕನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮದುವೆಯ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿ ದಾಂಪತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಕೆಗೆ ತೀವ್ರ ಆತಂಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ತದನಂತರ ಆಕೆಯ ಅತ್ತೆ-ಮಾವ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆಗಾಗಿ ಆಕೆಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಂದೆ ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಹೇಳಿಕೆಯು ಮಾನಹಾನಿಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 499ರ 8ನೇ ವಿನಾಯಿತಿಯ (ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಈಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೀಡಿದ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪವು ಪತಿಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು. ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೀಡುವ ದೂರು ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 499ರ 8ನೇ ವಿನಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ದೂರುದಾರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಷಯವು ವೈವಾಹಿಕ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮದುವೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸೆಕ್ಷನ್ 499ರ 8ನೇ ವಿನಾಯಿತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡದೆ, ಕೇವಲ ನೈಜ ಕುಂದುಕೊರತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ದೂರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ದೂರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಅದು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಪತಿಯನ್ನು ಮುಜುಗರಕ್ಕೀಡುಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನೋಯಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿದ್ದರೆ ಈ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪು
2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 21ರಂದು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 500 (ಮಾನಹಾನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಸಮನ್ಸ್ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಮಹಿಳೆ ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆಯ ವಿವಾಹವು 2022ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಪತಿಯ ದೈಹಿಕ ಅಸಮರ್ಥತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮದುವೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯು ಎಫ್ಐಆರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 498-A (ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪತಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಕ್ರೌರ್ಯ), 406 (ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ), 354-A (ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 34 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಅಲ್ಲದೆ, ಪತ್ನಿಯು 2024 ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಪತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ (Potency Test) ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ‘ಸೀರಮ್ ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್’ (Serum Testosterone) ಮಟ್ಟವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಆಕೆಯ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅರ್ಜಿದಾರ ಪತ್ನಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ವಕೀಲರಾದ ಅಂಶುಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿನಯ್ ಕುಮಾರ್ ದುಬೆ ಅವರು, “ಈ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕಾರವಾಗಿ ಪತಿಯು ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 499 ಮತ್ತು 500 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಳಸದೆ ಪತ್ನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಮನ್ಸ್ ಹೊರಡಿಸಿದೆ” ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ವಾದದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಮನೆ ಮಾಲೀಕರ (Landlord) ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ತನಗೆ ನಪುಂಸಕ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಪತಿ ವಾದಿಸಿದ್ದನು. ಪತಿಯ ಪರ ವಕೀಲ ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿ, “ಪತ್ನಿ ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ನಪುಂಸಕತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಫೋನ್ ಕರೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಪೊಲೀಸರು ಪತಿಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಒಳಪಡುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದರು. ಈ ವಿಷಯವು ಅವರ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ, ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪುರಾವೆಗಳಿರುವ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹೋರಾಟದ ಭಾಗವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾನಹಾನಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ಪತ್ನಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮನ್ಸ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
