ನವದೆಹಲಿ : ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಆ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ರಾಜೇಶ್ ಬಿಂದಾಲ್ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಬಿಷ್ಣೋಯ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಚ್ಛೇದನ ಡಿಕ್ರಿ ಬರುವ ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಇದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಮಧ್ಯವರ್ತಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸದಿದ್ದರೆ, ಮೀಡಿಯೇಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಪೀಠ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಯಾರಾದರೂ ಅದರಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಕೇವಲ ಮೋಸ, ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಎದುರಾಳಿ ಪಕ್ಷ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಇದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಹೊರತಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರ ಅನಾಲೋಚಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಲಾಭ ಪಡೆದು ನಂತರ ಮಾತು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮಾನ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ 20 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ ದಂಪತಿಗಳು 2022-23ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯವರ್ತಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಗೃಹ ಹಿಂಸೆ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಇದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಎರಡು ದಶಕಗಳ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳಿಸದ ಆರೋಪಗಳು, ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ನಂತರ ಏಕಾಏಕಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪಗೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ಕಾನೂನುಗಳ ದುರುಪಯೋಗವೆಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ದಂಪತಿಗಳ ವಿವಾಹ ಬಾಂಧವ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ “ಇರಿಟ್ರೀವಬಲ್ ಬ್ರೇಕ್ಡೌನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್” ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆ ವಿವಾಹವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಪತ್ನಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಗೃಹ ಹಿಂಸೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿ, ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಉಳಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯವರ್ತಿತ್ವ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಲವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ವಿಚ್ಛೇದನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತು ತಪ್ಪುವುದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
