ನವದೆಹಲಿ : ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತ ವರ್ಗವು ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ, ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಕಟ್-ಆಫ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೆ, ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಏನು?
ಜಾತಿ ಅಥವಾ ವರ್ಗವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಮುಕ್ತ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಿಂತ ಎಸ್ಸಿ, ಒಬಿಸಿ, ಎಂಬಿಸಿ ಅಥವಾ ಇಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಅವರನ್ನು ಅವರ ಮೀಸಲು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಬದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲು ವರ್ಗಗಳ ಕಟ್-ಆಫ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಕಟ್-ಆಫ್ ಅನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಮೀಸಲು ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವುದು ತಪ್ಪು.
‘ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗವು ಖಾಸಗಿಯಲ್ಲ’
‘ಸಾಮಾನ್ಯ’, ‘ಮುಕ್ತ’ ಅಥವಾ ‘ಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲದ’ ಪದಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು. ಇದು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, “ಮುಕ್ತ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಲು ಏಕೈಕ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಅರ್ಹತೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಯಾವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
‘ಡಬಲ್ ಬೆನಿಫಿಟ್’ ವಾದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ
ಅಂತಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ‘ಡಬಲ್ ಬೆನಿಫಿಟ್’ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಯೋಜನವಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಫಾರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಜಾತಿಯನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಮೀಸಲು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ 2,756 ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ (ಜೂನಿಯರ್ ಜ್ಯುಡಿಷಿಯಲ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲರ್ಕ್ ಗ್ರೇಡ್-II) ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 2023 ರಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ, SC, OBC, MBC ಮತ್ತು EWS ಗಾಗಿ ಕಟ್-ಆಫ್ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಮೀಸಲು ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್-ಆಫ್ ಅನ್ನು ಪಾಸು ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಟ್-ಆಫ್ ಅನ್ನು ತಲುಪದ ಕಾರಣ ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿನಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು
ಈ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅರ್ಹತೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದವರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೀಸಲು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಈಗ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.
ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಅರ್ಥವೇನು?
ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವರ್ಗವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮೆರಿಟ್ ವರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಮೀಸಲು ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಯಾವುದೇ ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್-ಆಫ್ ಅನ್ನು ಪಾಸು ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮೆರಿಟ್ ನಿಯಮವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
