ಬೆಂಗಳೂರು: ಪೋಷಕರ ನೆರಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವಿನ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಾ ಕವಚ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ವಂತ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವವರೆಗೆ, ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂತೋಷವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಕಹಿ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಸತ್ಯವೆಂದರೆ, ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆದ ನಂತರ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವೃದ್ಧ ಪೋಷಕರನ್ನು ಹೊರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸರೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ, ಅವರನ್ನೇ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವ ಅಥವಾ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಅಮಾನವೀಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವೂ ಆಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಅಸಹಾಯಕ ವೃದ್ಧರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2007’ (The Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act, 2007) ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಲ ಕಾನೂನು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ಬಾಳುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರೆ, ಪೋಷಕರಿಗಿರುವ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳು ಯಾವುವು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
1. ಜೀವನಾಂಶ ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕ ಭತ್ಯೆ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು
ವೃದ್ಧ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ (ಮುಂದೆ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿರುವ) ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ನಿರ್ವಹಣಾ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವು (Tribunal) ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸೂಕ್ತ ಮೊತ್ತದ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಾನೂನು ಕೇವಲ ಹೆತ್ತ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಾಕು ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಮಲದೇಸಿ ಪೋಷಕರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
2. ಮನೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಅಧಿಕಾರ
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳದ ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಬಹುದು (ಬೆದಖಲು ಮಾಡಬಹುದು).
ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿಗೆ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ನಂತರ ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಕೋರ್ಟ್ ಆ ಜಮೀನು ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ಗಿಫ್ಟ್ ಡೀಡ್ (ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರ) ಅನ್ನು ಅಸಿಂಧು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬಹುದು.
ಪೋಷಕರು ಸ್ವಯಂಾರ್ಜಿತವಾಗಿ (ಸ್ವಂತವಾಗಿ ದುಡಿದು) ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ, ಪೋಷಕರ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
3. ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಸುಲಭ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ವೃದ್ಧರು ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಅಲೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ ಇರುವ ‘ಮೇಂಟೆನೆನ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್’ (ಎಸ್ಡಿಎಂ ಕೋರ್ಟ್) ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.
ಈ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಲು ಯಾವುದೇ ದುಬಾರಿ ವಕೀಲರ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವೃದ್ಧರು ಸ್ವತಃ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (NGO) ಸಹಾಯದಿಂದ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ದೂರು ಬಂದ 90 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಬೇಕಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
4. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ
ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ಆದೇಶದ ನಂತರವೂ ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅವರನ್ನು ಅನಾಥರನ್ನಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅವರಿಗೆ 3 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲೂ ಒಬ್ಬರು ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ದೂರು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಅವರು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಪೋಷಕರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಅಪೀಲು ಕೂಡ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಗಮನಿಸಿ: ಪೋಷಕರು ಕೇವಲ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದವರಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಆಸ್ತಿ. ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
