ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ಮತ್ತು ಅಲೋಕ್ ಅವಸ್ತಿ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
-
ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದು ಮಾನ್ಯತೆ: ಭೋಜಶಾಲಾ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ವಾಗ್ದೇವಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ದೇವಸ್ಥಾನವಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಪುರಾತತ್ವ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಂದ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
-
ASI 2003ರ ಆದೇಶ ರದ್ದು: ಈ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದುಗಳಿಗೆ ಮಂಗಳವಾರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಶುಕ್ರವಾರ ನಮಾಜ್ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದ ಎಎಸ್ಐ (ASI) ನಿಯಮವನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಹಿಂದುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಾ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
-
ಪರ್ಯಾಯ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆ: ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಮಸೀದಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಧಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
-
ಲಂಡನ್ನಿಂದ ಮೂರ್ತಿ ವಾಪಸ್: ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾದ ವಾಗ್ದೇವಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಂದು, ಅದೇ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕುರಿತು ಹಿಂದು ಪರ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಮನವಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
-
ಉಸ್ತುವಾರಿ: ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಕೀರ್ಣದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯೇ (ASI) ಮುಂದುವರಿಸಲಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಭೋಜಶಾಲಾ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಹಿಂದುಗಳು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯು ಇದನ್ನು ಕಮಲ್ ಮೌಲಾ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ASI ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 98 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ, ಸನಾತನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿರುವ 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಟಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಈ ವರದಿ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಅಯೋಧ್ಯಾ ತೀರ್ಪಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
