ಬೆಂಗಳೂರು: ಕುಳಿತಲ್ಲಂದ ಅಥವಾ ಮಲಗಿದಲ್ಲಂದ ಹಠಾತ್ತನೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಾಗ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲೆ ಬಂದಂತಾಗುವುದು, ತಲೆ ತಿರುಗುವುದು ಅಥವಾ ಮಂಕಾದ ಅನುಭವವಾಗುವುದು ಅನೇಕರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇದು ‘ಆರ್ಥೋಸ್ಟಾಟಿಕ್ ಹೈಪೊಟೆನ್ಷನ್’ (Orthostatic Hypotension) ಎಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು.
ಏನಿದು ಆರ್ಥೋಸ್ಟಾಟಿಕ್ ಹೈಪೊಟೆನ್ಷನ್?
ನಾವು ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಿಂತಾಗ, ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ರಕ್ತವು ಕಾಲುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಪೂರೈಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ನರಮಂಡಲವು ತಕ್ಷಣವೇ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನವಾದಾಗ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ: ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತಹೀನತೆ: ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮೆದುಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪೂರೈಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ: ಕೆಲವು ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಮಾತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರೆ ಔಷಧಿಗಳ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮ.
ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆ: ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ದೇಹದ ನರಗಳ ಪ್ರತಿವರ್ತನ ಶಕ್ತಿ (Reflexes) ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು.
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ: ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವವರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು.
ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯ ಅಪಾಯ (Dementia Risk)
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎದ್ದು ನಿಂತ 30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಒಳಗೆ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಲ್ಲಿ (Systolic BP) 20 mmHg ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ (Dementia) ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ವೈದ್ಯರನ್ನು ಯಾವಾಗ ಕಾಣಬೇಕು?
ನಿಮಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಇಂತಹ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪಿ ಬೀಳಲು, ಮೂಳೆ ಮುರಿತ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ?
ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದೇಳಿ: ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಿಂದ ಏಳುವಾಗ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಏಳದೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದೇಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ: ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಸೇವಿಸಿ.
ವ್ಯಾಯಾಮ: ಕಾಲುಗಳ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ನೀಡುವುದರಿಂದ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಶೀಲನೆ: ನಿಮ್ಮ ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಸೇವಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
