ಬೆಂಗಳೂರು: ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿರುವುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಅದರ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಮರೆವು ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಜ್ಞರು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾ’ (Digital Dementia) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಏನಿದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾ?
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೆದುಳಿನ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದಿನಕ್ಕೆ 12 ರಿಂದ 15 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುವ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 50 ವರ್ಷ ದಾಟಿದವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮರೆವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈಗ 20-25 ವರ್ಷದ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ನಿಂದ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ತೊಂದರೆಗಳು:
ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್: ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ, ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಓದಿನ ಮೇಲೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ನಿದ್ದೆಗೆ ಕುತ್ತು ತರುವ ನೀಲಿ ಬೆಳಕು: ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ನೀಲಿ ಬೆಳಕು (Blue Light), ನಿದ್ದೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಉಂಟಾಗಿ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ.
ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣ: ಇಂದು ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಫೋನ್ ನಂಬರ್ಗಳೇ ನೆನಪಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಓದಿದ್ದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡು-ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ತಜ್ಞರ ಅಭಿಮತ:
“ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 3 ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಬಳಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಮಾದಕ ವ್ಯಸನದಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅತಿಯಾದ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ತೀವ್ರ ಮರೆವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.”
ಬಚಾವಾಗಲು ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಗಳು:
ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್: ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನೋಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
ಸಮಯ ಮಿತಿ: ದಿನವಿಡೀ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನೋಡುವ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ನಡುವೆ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗ: ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಮೆಡಿಟೇಶನ್ ಮಾಡಿ.
ವಾಸ್ತವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿ: ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ.
ಸರಿಯಾದ ನಿದ್ದೆ: ಪ್ರತಿದಿನ 7 ರಿಂದ 8 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಗಾಢ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಏಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
