ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್, ಮೊಬೈಲ್ ಶೋರೂಮ್ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟೋರ್ಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೂ “ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ₹2,999 ಇಎಂಐ” ಎಂಬ ಆಕರ್ಷಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ಹಲವು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಲೋ ಕಾಸ್ಟ್ ಇಎಂಐ ಅಥವಾ ‘ಝೀರೋ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್’ (Zero Interest) ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿ ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೂ, ಆ ಬಡ್ಡಿಯ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಇಎಂಐ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನಗದು ಪಾವತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಸಿಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಶ್ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ₹50,000 ಬೆಲೆಯ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ನಗದು ನೀಡಿ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ₹45,000 ಗೆ ಸಿಗುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಇಎಂಐ ಮೂಲಕ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ನೀವು ಪೂರ್ಣ ₹50,000 ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ₹5,000 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲಾಗುವ ಇತರ ಪರಿಣಾಮಗಳು:
ಅಡಗಿದ ಶುಲ್ಕಗಳು: ಇಎಂಐ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಫೀಸ್, ಜಿಎಸ್ಟಿ (GST) ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೇಶನ್ ಚಾರ್ಜ್ಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಪದೇ ಪದೇ ಇಎಂಐ ಬಳಸುವವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಭ್ರಮೆ (ಖರ್ಚಿನ ಹಪಾಹಪಿ): ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೇ ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ‘ಖರ್ಚಿನ ಭ್ರಮೆ’ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ದುಬಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಜನ ಸಿಲುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಸಿಕ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ: ಮೊಬೈಲ್, ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್, ಟಿವಿ, ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಇಎಂಐನಲ್ಲೇ ಖರೀದಿಸಿದರೆ, ತಿಂಗಳ ಆದಾಯದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಇಎಂಐ ಕಟ್ಟಲು ಮುಂಗಡವಾಗಿಯೇ ಲಾಕ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು.
ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸ್ಕೋರ್ಗೆ ಧಕ್ಕೆ: ಅತಿಯಾದ ಇಎಂಐಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಲಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಾಲ (Home Loan) ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇದನ್ನು ರಿಸ್ಕ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಾಲ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು.
