ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸಲಾಗುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಆರೋಪಿಯ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ವಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ‘ರಾ’ (R&AW) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಬರೆದ “ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಎಕ್ಸ್ಟರ್ನಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ – ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ವಿಂಗ್” ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಸಿಬಿಐ (CBI) 2007ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದಾಗ, ತಮಗೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ವಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Trial Court) ಇದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿತ್ತಾದರೂ, ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ, “ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು (Inspection) ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು, ಅದರ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ವಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಕೆ. ಮಹೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಅತುಲ್ ಎಸ್. ಚಂದೂರ್ಕರ್ ಅವರಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ:
-
ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಕ್ಕು: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ “ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿಚಾರಣೆ” (Fair Trial) ಕೂಡ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆರೋಪಿಗೆ ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಆತ ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ತಾನೇ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ? ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ.
-
ಸಿಆರ್ಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 207ರ ಉಲ್ಲೇಖ: ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ (CrPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 207ರ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಎಫ್ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ (OSA) ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದು.
-
ಆತಂಕಗಳೇ ಅಂತಿಮವಲ್ಲ: ಈ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಸಿಬಿಐನ ವಾದ ಕೇವಲ ಆತಂಕವಷ್ಟೇ ಹೊರತು, ಅದರಿಂದ ಆರೋಪಿಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವಿಧಿಸಲಾದ ಷರತ್ತುಗಳೇನು?
ದೇಶದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಯ ಹಕ್ಕು ಎರಡನ್ನೂ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮಾಡಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಸಿಬಿಐಗೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಗೆ ನೀಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ:
-
ಆರೋಪಿ ವಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೀಡಿಯಾ, ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು (Social Media) ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ.
-
ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು.
-
ಈ ಕುರಿತು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಆರೋಪಿಯು ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ಪತ್ರವನ್ನು (Undertaking) ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 5ರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಕೀಲರು ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾರೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೂ ಅದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ನೆನಪಿಸಿದೆ. ಆರೋಪಿಯ ಪರವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು.
