ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ (FSSAI), ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರುಗಳು, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಲೇಬಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಭಾನುವಾರ ಎಂಟು ಆಹಾರ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕರು ನಂಬುವಂತೆ ಇವು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ 2006ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಆಹಾರದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು (Health-related claims) ಮಂಡಿಸದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಕಣ್ಗಾವಲಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಎಂಟು ಆಹಾರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು
ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಿಟಿಐ (PTI) ಪ್ರಕಾರ, ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಮಾಮಿ ಹೆಲ್ತಿ ಆಂಡ್ ಟೇಸ್ಟಿ (Emami Healthy & Tasty), ಹೆಲ್ತ್ ಏಡ್ (Health Aid), ಟ್ರೂವಿ (Troovy), ದಿ ಹೆಲ್ತಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ (The Healthy Factory), ಹೆಲ್ತಿ ಮಾಸ್ಟರ್ (Healthy Master), ಹೆಲ್ತಿ ಚಾಯ್ಸ್ (Healthy Choice), ಪ್ಲಾನ್ ಬಿ (Plan B) ಮತ್ತು ನ್ಯೂಹರ್ಬ್ಸ್ (Neuherbs) ಸೇರಿವೆ.
ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕಂಪನಿಗಳು “ಹೆಲ್ತಿ” (ആರೋಗ್ಯಕರ), “ಜೀರೋ ಮೈದಾ” (ಮೈದಾ ಮುಕ್ತ), “ಟ್ರೂ ವಿಟಮಿನ್” ಮತ್ತು “ಪ್ಲಾಂಟ್-ಬೇಸ್ಡ್ ವೀಗನ್” ನಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಎಮಾಮಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ‘ಹೆಲ್ತಿ ಆಂಡ್ ಟೇಸ್ಟಿ’ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ತಡೆ
ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮೂಲದ ಎಮಾಮಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ನ ಖಾದ್ಯ ತೈಲ ವಿಭಾಗವಾದ ‘ಎಮಾಮಿ ಹೆಲ್ತಿ ಆಂಡ್ ಟೇಸ್ಟಿ’ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಪಿಟಿಐ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೆಸರೇ (Trade Name) ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಆಹಾರ ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಜಾಹೀರಾತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಹೇಳಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಇಂತಹ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ಲಾನ್ ಬಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ‘ವೀಗನ್’ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ
ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು “ಪ್ಲಾಂಟ್-ಬೇಸ್ಡ್ ವೀಗನ್” (ಸಸ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಶುದ್ಧ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ) ಎಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ‘ಪ್ಲಾನ್ ಬಿ’ ಕಂಪನಿಗೂ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಲೈಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪೂರ್ವಾpermission (ಮುಂಚಿತ ಅನುಮತಿ) ಪಡೆಯದೆಯೇ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ವೀಗನ್ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೀಗನ್ ಆಹಾರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ಬಳಕೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
‘ಜೀರೋ ಮೈದಾ’ ಹಕ್ಕುಗಳ ತನಿಖೆ
”ಜೀರೋ ಮೈದಾ ಹೋಲ್ ವೀಟ್ ಬ್ರೆಡ್” (ಮೈದಾ ಮುಕ್ತ ಗೋಧಿ ಬ್ರೆಡ್) ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ‘ದಿ ಹೆಲ್ತಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ’ ಕಂಪನಿಯು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಉತ್ಪನ್ನವು ಚಕ್ಕಿ ಫ್ರೆಶ್ ಆಟಾ (ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು) ಮತ್ತು ವೀಟ್ ಗ್ಲುಟನ್ ನಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, “ಜೀರೋ ಮೈದಾ” ಎಂಬ ಹಕ್ಕು ಉತ್ಪನ್ನದ ನೈಜ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ. ಇದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಪನಿಯ “ಜೀರೋ ಮೈದಾ ಪಿಜ್ಜಾ ಬೇಸ್” ಅನ್ನು ಸಹ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನ್ಯೂಹರ್ಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೂವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳ ವಿಚಾರಣೆ
ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆದ ‘ನ್ಯೂಹರ್ಬ್ಸ್’ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು “ಟ್ರೂ ವಿಟಮಿನ್” ಎಂಬ ಲೇಬಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪದವು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ವರ್ಗವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಸ್ನಾಕ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ‘ಟ್ರೂವಿ’ಗೆ ಅದರ “ಹೆಲ್ತಿ ಮಿಕ್ಸ್ ವೆಜ್ಜಿ ಚಿಪ್ಸ್”, “ಹೆಲ್ತಿ ರಾಗಿ ಚಿಪ್ಸ್” ಮತ್ತು “ಹೆಲ್ತಿ ಮೂಂಗ್ ದಾಲ್ ಚಿಪ್ಸ್” ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಲವಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ “ಹೆಲ್ತಿ” ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವಂತಾಗಬಹುದು.
ಆಹಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಗಾ ಬಿಗಿ
ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸುತ್ತ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ‘ಹೆಲ್ತಿ ಮಾಸ್ಟರ್’, ‘ಹೆಲ್ತಿ ಚಾಯ್ಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಹೆಲ್ತ್ ಏಡ್’ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಗ್ಲೈನ್ಗಳನ್ನು ಸಹ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ಬಲವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ವ್ಯಾಪಕ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ನಡೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವೆಲ್ನೆಸ್ (ಆರೋಗ್ಯ) ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಆಹಾರದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಅಥವಾ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತೀವ್ರ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.
