ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ, ನೀವು ಎಂದಿಗೂ ಹಗುರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದ 10 ಪ್ರಮುಖ ಹಾವುಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಹಾವು (Indian Cobra)
ಭಾರತದ “ಬಿಗ್ ಫೋರ್” (ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಾಲ್ಕು ಹಾವುಗಳು) ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಹಾವು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹೆಡೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇದರ ವಿಷವು ‘ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿಕ್’ (Neurotoxic) ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾಗರಹಾವು ಕಚ್ಚಿದಾಗ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು (Paralysis) ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ವೈಫಲ್ಯ ಉಂಟಾಗಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
2. ಕಟ್ಟುಹಾವು ಅಥವಾ ಶಂಖಪಾಲ (Common Krait)
ಕಟ್ಟುಹಾವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕಡಿತದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಇದು ಕಚ್ಚಿದಾಗ ಯಾವುದೇ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು ಅಥವಾ ಉರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೀಟ ಕಡಿತ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಪ್ರಬಲ ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿಕ್ ವಿಷವು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸಾವಿನ ದೂಡಬಲ್ಲದು.
3. ರಸೆಲ್ಸ್ ವೈಪರ್ / ಮಂಡಲದ ಹಾವು (Russell’s Viper)
ತನ್ನ ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಈ ಹಾವು ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಇದರ ವಿಷವು ‘ಹೆಮೋಟಾಕ್ಸಿಕ್’ (Haemotoxic) ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಕ್ತದ ಕಣಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಡಿತದಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ ಅಂಗಾಂಶ ಹಾನಿ (Tissue damage), ಆಂತರಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ (Kidney) ವೈಫಲ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಗರಗಸದ ಮಾಪಕದ ಮಂಡಲದ ಹಾವು (Saw-scaled Viper)
ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಇದು ತನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಹುರುಪೆಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಉಜ್ಜಿ ಗರಗಸದಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಷವೂ ಕೂಡ ಹೆಮೋಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ತಡೆಯಲಾಗದ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ (King Cobra)
ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದ ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವು ಎಂದರೆ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಣಕಿದಾಗ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತವೆ. ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪವು ಒಂದೇ ಕಡಿತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿಕ್ ವಿಷವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಷದ ತೀವ್ರತೆ ಎಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಆನೆಯನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.
6. ಪಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುಹಾವು (Banded Krait)
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್ಟುಹಾವಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಪಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುಹಾವು ಕಡಿಮೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸ್ವಭಾವತಃ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದರ ವಿಷವು ತೀವ್ರ ನರವಿಷ (Neurotoxin) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
7. ಮೂಗನಹಳ್ಳಿ ಪಿಟ್ ವೈಪರ್ (Hump-nosed Pit Viper)
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಗು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮುಂಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಷವು ಕಚ್ಚಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಕೊಳೆತವನ್ನು (Necrosis) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರದಿದ್ದರೂ, ಅಂಗಾಂಗ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
8. ಮಲಬಾರ್ ಪಿಟ್ ವೈಪರ್ (Malabar Pit Viper)
ಇದು ಕೂಡ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾವಾಗಿದೆ. ಹಸಿರು, ಕಂದು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇವು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕಡಿತವು ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು ಮತ್ತು ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಬಹುದು.
9. ಭಾರತೀಯ ಹವಳದ ಹಾವು (Indian Coral Snake)
ಇದು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಹಾವಿನ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದು ವಿರಳವಾದರೂ, ಇದರ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇದರ ಬಳಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿಕ್ ವಿಷವಿದ್ದು, ಕಚ್ಚಿದಾಗ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
10. ಅಂಡಮಾನ್ ನಾಗರಹಾವು (Andaman Cobra)
ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಇದು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಾಗರಹಾವಿನ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯ ನಾಗರಹಾವಿನಂತೆಯೇ ಇದು ಕೂಡ ಹೆಡೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ವಿಷವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು.
ಹಾವುಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಣಕದ ಹೊರತು ಅವು ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಹಾವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದರ ಗಾತ್ರ ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಥವಾ ಅದು ಶಾಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ. ಹಾವು ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ನಾಟಿ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೊರೆ ಹೋಗದೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತೆರಳಿ ‘ಆಂಟಿ-ವೆನಮ್’ (Anti-venom) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
