ನಮ್ಮ ದಿನ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ನಿಂದ, ಮುಗಿಯುವುದೂ ಅದರಿಂದಲೇ. ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದು, ವಿಡಿಯೋ ನೋಡುವುದು, ಊಟ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುವುದು, ದಾರಿ ಹುಡುಕುವುದು, ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು… ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಮೊಬೈಲ್ ಬೇಕೇಬೇಕು.
ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಫೋನ್ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅವು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕಸದ ಹಿಂದೆ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂಟಕವೊಂದು ಅಡಗಿದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು, ನಾವು ದಿನಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸುವ ಈ ಪರದೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕರಾಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
1. ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತೆ ಮಾಲಿನ್ಯ!
ನಾವು ಫೋನ್ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾತ್ರ ಪರಿಸರ ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಂದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ತಪ್ಪು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಒಂದು ಫೋನ್ ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಸೇರುವ ಮುನ್ನವೇ ಅದರ ಶೇ. 80 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಬನ್ ಫುಟ್ಪ್ರಿಂಟ್ (ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಹಾನಿ: ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ಚಿನ್ನ, ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂಮೂಲ ಧಾತುಗಳು (Rare Earth Elements) ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಡುಗಳ ನಾಶಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಹೊಗೆ: ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಚಿಪ್ಸ್, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
2. ಪ್ರತಿ ‘ಸ್ವೈಪ್’ ಹಿಂದೆಯೂ ಇದೆ ಕರಗುವ ಇಂಧನ!
ನಾವು ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ರೀಲ್ಸ್ ನೋಡುವಾಗ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಅದು ನಮ್ಮ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ದೈತ್ಯ ‘ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್’ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ (HD) ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಸರ್ವರ್ಗಳನ್ನು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ತಂಪಾಗಿಡಲು (Cooling) ಮತ್ತು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿಡಲು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಕೂಡ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
3. ಹೊಸ ಮಾಡೆಲ್ಗಳ ವ್ಯಾಮೋಹ ಮತ್ತು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ (E-Waste)
ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಫೋನ್ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಟ್ರೆಂಡ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಮರುಳಾಗಿ, ಹಳೆಯ ಫೋನ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೊಸ ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಸುನಾಮಿ: ಹೀಗೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಫೋನ್ಗಳು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿ (Electronic Waste) ಭೂಮಿ ಸೇರುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ರಿಸೈಕಲ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
‘ನಗರದ ಗಣಿ’ (Urban Mine): ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾಳಾದ ಮೊಬೈಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೋಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ (Recycle) ಮಾಡಿದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಪರಿಹಾರವೇನು? ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ-ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಆಸರೆ
ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಾವು ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:
ಬಳಕೆಯ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ: ಕನಿಷ್ಠ 4 ರಿಂದ 5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಫೋನ್ ಬಳಸಿ. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದರೆ ಹೊಸ ಫೋನ್ ಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸಿ.
ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿ: ಒಂದೇ ವಿಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಹಾಡನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಒಮ್ಮೆ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ರಿಸೈಕ್ಲಿಂಗ್: ಹಳೆಯ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬದಲು, ಅಧಿಕೃತ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡಿ.
ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ: ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಫೋನ್ ತಯಾರಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ಅದು ಪರಿಸರವನ್ನು ನುಂಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆ. ಈ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಲು ಪಣ ತೊಡೋಣ.
