ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೂರನೇ ದೇಶಗಳ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗಡಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಮಂಗಳವಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ನಿಯಮಿತ ಮಾಧ್ಯಮ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ರಣಧೀರ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್, ಗಡಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
”ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿಯ ಕುರಿತು ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನೇಪಾಳದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಚೇರಿ ನೀಡಿರುವ ನಂತರದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿಯ ಸುಮಾರು 98% ಭಾಗವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಬಗೆಹರಿಯದ ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಗಂಡಕ್ ನದಿಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾವಣೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಗಡಿಯ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ‘ನೋ-ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್’ (ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ) ಒತ್ತುವರಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
”ಗಡಿ ವಿಷಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನಾವು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೂರನೇ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು” ಎಂದು ಅವರು ಸೇರಿಸಿದರು.
ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಗಡಿ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುಕೆಯನ್ನು (UK) ಮತ್ತು ಚೀನಾವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಲೇಂದ್ರ ಶಾ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳ ಕುರಿತು ವಕ್ತಾರರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ತಮ್ಮ ದೇಶ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಅವರು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ, ಈಗಾಗಲೇ ಗುರುತಿಸಲಾದ ‘ನೋ-ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್’ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ನೇಪಾಳದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ನೇಪಾಳವೂ ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು “ಒತ್ತುವರಿ” ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಬಲೇಂದ್ರ ಶಾ ಅವರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದವು. ನಂತರ ನೇಪಾಳದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿತ್ತು.
ನೇಪಾಳದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ಲೋಕ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಪೌಡೆಲ್ ಛೇತ್ರಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಯು “ಗಡಿ ಕಂಬಗಳು, ನೋ-ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ (ದಶಗಜಾ) ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ” ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ನೇಪಾಳ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿ ಭಾರತದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಭಾರತ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿ ನೇಪಾಳದ ಕಡೆಗೆ ಸೇರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೇಪಾಳದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಲಿಪುಲೇಖ್ ಪಾಸ್ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ನಿಲುವು:
ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಡಿ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನೇಪಾಳದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಮಾಡಿದ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಜೈಸ್ವಾಲ್, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಿಲುವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
”ಲಿಪುಲೇಖ್ ಪಾಸ್ 1954 ರಿಂದ ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಯಾತ್ರೆಯು ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ” ಎಂದು ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಹೇಳಿದರು.
”ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೇಪಾಳದೊಂದಿಗೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಭಾರತವು ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
