ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಪಿನ್ ನಂಬರ್ಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಅವರು ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗಬಹುದು.
ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅವರ ಫೋನ್ನಿಂದ ಯುಪಿಐ (UPI) ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಷಯ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ನೀವು ಆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ನಾಮಿನಿ (Nominee) ಆಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದೆ ಈ ರೀತಿ ಹಣ ತೆಗೆಯುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
ಮರಣದ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ತಕ್ಷಣ ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ‘ಇನ್ಆಕ್ಟಿವ್’ (Inactive) ಆಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ ಖಾತೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮರಣದ ನಂತರ ಆ ಖಾತೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಮಿನಿ ಆಗಿದ್ದರೂ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ತೆಗೆಯುವಂತಿಲ್ಲ!
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ನಾಮಿನಿ ಆಗಿ ನಮೂದಾಗಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ತಮಗೆ ಎಟಿಎಂನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪು. ನೀವು ನಾಮಿನಿ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು (Death Certificate) ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಈ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ ನೇರವಾಗಿ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಹಣ ತೆಗೆಯುವುದು ವಂಚನೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ ಏಕಿದೆ?
ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಣವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಿರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ತಿಳಿಸದೆ ಎಟಿಎಂ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ಹಣವನ್ನು ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಇತರ ವಾರಸುದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ವಾರಸುದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ದೂರು ದಾಖಲಾದರೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಗ್ಯಾರಂಟಿ!
ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡದೆ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾತೆಯಿಂದ ಎಟಿಎಂ ಮೂಲಕ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಅಥವಾ ವಾರಸುದಾರರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಿದರೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗುವುದು ಖಂಡಿತ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪದಡಿ ಎಫ್ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದರೆ ಭಾರಿ ದಂಡದೊಂದಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಬೇಡಿ. ಬದಲಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ: ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಕುರಿತು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ.
ಕ್ಲೈಮ್ ಫಾರ್ಮ್ ಪಡೆಯಿರಿ: ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಡೆತ್ ಕ್ಲೈಮ್ ಫಾರ್ಮ್ (Death Claim Form) ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ದಾಖಲೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ಮೃತರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Death Certificate), ನಿಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀವು ನಾಮಿನಿ ಆಗಿರುವ ಕುರಿತಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
ಪರಿಶೀಲನೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಹಣವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಾಮಿನಿ ಅಥವಾ ವಾರಸುದಾರರ ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
