ದಿನವಿಡೀ ಓಡಾಡುವ ನಮಗೆ ಸಂಜೆಯಾಗುವಾಗ ಪಾದಗಳು ಅಥವಾ ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ (Ankles) ಕೊಂಚ ಬಾತುಕೊಂಡಂತೆ (ಊತ) ಅನಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತಾಗ ಅಥವಾ ನಿಂತಾಗ ಹೀಗಾಗುವುದು ಸಹಜ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾದದ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರಂತರ ಊತ ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕೇವಲ ದಣಿವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವು ದೇಹದ ಒಳಗಿರುವ ಎರಡು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯ ತರಬಲ್ಲ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು!
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ದ್ರವ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳು ಬಾತುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು “ಪೆರಿಫೆರಲ್ ಎಡಿಮಾ” (Peripheral Edema) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಪಾದದ ಕೀಲುಗಳು ಯಾವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಾರ್ಟ್ ಫೇಲ್ಯೂರ್ ಅಥವಾ ಹೃದಯದ ವೈಫಲ್ಯ (Heart Failure)
ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದದ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಊತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೃದಯದ ದಕ್ಷತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
-
ಇದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ?: ಹೃದಯವು ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಂಪ್ ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾದಾಗ (Heart Failure), ರಕ್ತದ ಪರಿಚಲನೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ (Gravity) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ದೇಹದ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಗಳಾದ ಪಾದಗಳು, ಹಿಮ್ಮಡಿ ಹಾಗೂ ಕೀಲುಗಳ ಸುತ್ತ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.
-
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ: ಈ ರೀತಿಯ ಊತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ (Symmetrical Swelling) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆದರೂ ಅತಿಯಾದ ಸುಸ್ತು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲಗಿದಾಗ) ಮತ್ತು ಎದೆಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೃದಯ ತಜ್ಞರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕು.
ಡೀಪ್ ವೇನ್ ಥ್ರಂಬೋಸಿಸ್ ಅಥವಾ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Deep Vein Thrombosis – DVT)
ಇದು ತಕ್ಷಣವೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ತರಬಲ್ಲ ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ.
-
ಇದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ?: ದೇಹದ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ) ರಕ್ತವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದಾಗ (Blood Clot) DVT ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ರಕ್ತವು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
-
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ: ಹೃದಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, DVT ಯಲ್ಲಿ ಊತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪಾದದಲ್ಲಿ (One-sided Swelling) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನೋವು, ಆ ಭಾಗ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಕೆಂಪಾಗುವುದು ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
-
ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಾಯ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ರಕ್ತದ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Clot) ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಳಚಿ ರಕ್ತದ ಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ, ಅದನ್ನು “ಪಲ್ಮನರಿ ಎಂಬೋಲಿಸಂ” (Pulmonary Embolism) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಇತರ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರಬಹುದು?
ಪಾದದ ಕೀಲುಗಳ ಊತಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಹೃದಯ ಅಥವಾ ರಕ್ತನಾಳದ ಸಮಸ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳ ವೈಫಲ್ಯವೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು:
-
ಕಿಡ್ನಿ ಸಮಸ್ಯೆ (Kidney Disease): ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ದೇಹದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪನ್ನು ಹೊರಹಾಕದಿದ್ದಾಗ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಊತ ಬರುತ್ತದೆ.
-
ಲಿವರ್ ಸಿರೋಸಿಸ್ (Liver Disease): ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದಾಗಿ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ (ಅಲ್ಬುಮಿನ್) ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ದ್ರವವು ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀವು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Red Flags)
ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಊತದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಮನೆಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಕೂರದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬೇಕು:
-
ಯಾವುದೇ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳದೆ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತೀವ್ರ ಊತ ಮತ್ತು ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
-
ಊತದೊಂದಿಗೆ ಎದೆ ನೋವು ಅಥವಾ ಎದೆ ಬಿಗಿತ ಉಂಟಾಗುವುದು.
-
ಸ್ವಲ್ಪ ನಡೆದರೂ ಅಥವಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದು.
-
ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ, ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ಕೆಮ್ಮಿದಾಗ ರಕ್ತ ಬರುವುದು.
ಸಂಜೆಯಾಗುವಾಗ ಪಾದಗಳು ದಪ್ಪಗಾಗುವುದನ್ನು ಕೇವಲ “ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುಸ್ತು” ಎಂದು ಅಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ದೇಹವು ತನ್ನ ಒಳಗಿನ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಗಂಭೀರವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ನಿಯಮಿತ ತಪಾಸಣೆ, ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ಸಕಾಲಿಕ ಸಲಹೆಯಿಂದ ಇಂತಹ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು.
