ನವದೆಹಲಿ: ಕಳೆದ 22 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಳಂಬ ಧೋರಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಿಡಿಕಾರಿದೆ. “ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ‘ಅದೃಶ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ’ವನ್ನಾಗಿ (Invisible existence) ಮಾಡಿದೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮರುಗಿದೆ.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾನು ಮಾಡದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 22 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದಾನೆ. ಯೌವನವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕತ್ತಲ ಕೋಣೆಯಲ್ಲೇ ಕಳೆದ ಆತನಿಗೆ ಈಗ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಅರ್ಧ ಜೀವನವೇ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, “ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಷ್ಟು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕಾಯುವುದು ಕೇವಲ ವಿಳಂಬವಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೋಲು. ನಾವು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ‘ಕೇಸ್ ನಂಬರ್’ ಆಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆತನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯದ ಕಾರಣ ಆತ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಬೇಕಾಯಿತು. ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ವರೆಗೆ ಈ ಕೇಸ್ ತಲುಪುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ 22 ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿವೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಆತನ ಜೀವನದ ಅಮೂಲ್ಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ಒಂದು ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಡತನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ನೆರವಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯಲು ಅಥವಾ ತನ್ನ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ತೀರ್ಪು ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್ ಟ್ರಯಲ್ ಕೈದಿಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
