ಆಪತ್ಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಬಲ್ಲ ‘ಜೀವ ರಕ್ಷಕ’ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಇವು : ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ

ಬೆಂಗಳೂರು: ಆಧುನಿಕಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ನಡುವೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಯಾವಾಗ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಊಹಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತವಿರಲಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಅವಘಡವಿರಲಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಸಿಗುವ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಈ ‘ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್’ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. ಸಿಪಿಆರ್ (CPR) – ಮರುಜೀವ ನೀಡುವ ಸಂಜೀವಿನಿ

ಹೃದಯಾಘಾತ ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಕಾರ್ಡಿಯೋಪಲ್ಮನರಿ ರಿಸಸಿಟೇಶನ್ (CPR) ಮಾಡುವುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ.

ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು?: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಎದೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಇಟ್ಟು, ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಬೇಕು.

ಪ್ರಯೋಜನ: ಇದು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

2. ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಅಪಘಾತಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದಲೇ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಕ್ರಮ: ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು (Direct Pressure).

ಗಮನಿಸಿ: ರಕ್ತ ಸೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯದೆ ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಬಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟು ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಇದು ದೇಹದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

3. ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ‘ಹೈಮ್ಲಿಚ್ ಮೆನ್ಯೂವರ್’

ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತು ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಾಗ ಉಸಿರಾಟ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ತಂತ್ರ: ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಿಂದೆ ನಿಂತು, ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು (ಹೊಕ್ಕುಳಿನ ಮೇಲೆ) ಹಿಂದಿನಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ಒತ್ತುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊರಬರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದನ್ನು ‘ಹೈಮ್ಲಿಚ್ ಮೆನ್ಯೂವರ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

4. ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಅವಘಡಗಳ ಜಾಗೃತಿ

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿ ಅವಘಡ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಗಾಬರಿಯಾಗುವುದು ಸಹಜ.

ವಿದ್ಯುತ್ ಶಾಕ್: ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಮೊದಲು ತಕ್ಷಣ ಮೇನ್ ಸ್ವಿಚ್ ಆಫ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಒಣ ಮರದ ಕೋಲಿನಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರ ತಳ್ಳಬೇಕು.

ಬೆಂಕಿ: ‘ನಿಲ್ಲು, ಕೆಳಗೆ ಬೀಳು ಮತ್ತು ಹೊರಳಾಡು’ (Stop, Drop, and Roll) ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಬೆಂಕಿ ತಗುಲಿದಾಗ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

5. ತುರ್ತು ಕಿಟ್ ಮತ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ

ಯಾವುದೇ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ‘ತುರ್ತು ಕಿಟ್’ ಇರಲಿ.

ಕಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಏನಿರಬೇಕು?: ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಟಾರ್ಚ್, ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಚಾರ್ಜರ್, ಕೆಲವು ಒಣ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರು.

ಸಹಾಯವಾಣಿ: 112 (ತುರ್ತು ಸೇವೆ), 108 (ಅಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್) ಮತ್ತು 101 (ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳ) ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮನೆಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಲಿ.

ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ: ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಓದಿದರೆ ಸಾಲದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಗಳಲ್ಲಿ (Workshop) ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ನಾವು ಕಲಿಯುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಕ್ಕೆ ವರದಾನವಾಗಬಲ್ಲದು.