ದೇಶದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ಜನಗಣತಿ 2027 (Census 2027) ರಲ್ಲಿ, ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರುವ (Live-in Relationships) ಜೋಡಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ‘ಸ್ಥಿರ ಒಕ್ಕೂಟ’ (Stable Union) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಅವರನ್ನು ‘ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿ’ ಎಂದೇ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಜನಗಣತಿಯ ಸ್ವಯಂ-ನೋಂದಣಿ (Self-Enumeration) ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಲಿವ್-ಇನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಜೋಡಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಮದುವೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವಿವಾಹಿತರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಗಣತಿದಾರರು ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ರಚನೆಯು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ನಿಖರವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಗೃಹ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿರುವ ಮೊದಲ ಹಂತದ ‘ಮನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ’ (Houselisting) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗುವ 33 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ, ‘ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಿವ್-ಇನ್ ಜೋಡಿಗಳು ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೌಪ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧವು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವವರನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಂಪತಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
