ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ದೇಶದ ಜೀವನಾಡಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಸಾವಿರಾರು ಟನ್ ತೂಕದ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುವ ರೈಲಿನ ಎಂಜಿನ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಇಂಧನ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ? ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಡೀಸೆಲ್ನಲ್ಲಿ ರೈಲು ಎಷ್ಟು ಮೈಲೇಜ್ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಂದಾದರೂ ಮೂಡಿದೆಯೇ? ಆ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿದೆ ಓದಿ…
ರೈಲಿನ ಮೈಲೇಜ್ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಂಶಗಳು
ರೈಲಿನ ಮೈಲೇಜ್ ಕಾರು ಅಥವಾ ಬೈಕುಗಳಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ:
-
ಬೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕೋಚ್ಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.
-
ರೈಲಿನ ವಿಧ: ಅದು ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲೋ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲೋ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.
-
ಹೇರು (Load): ರೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸರಕುಗಳ ತೂಕ.
-
ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹಳಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ: ಘಾಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಲೇಜ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾವ ರೈಲಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮೈಲೇಜ್?
-
ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲು (Passenger Train): ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲುಗಳು ಪ್ರತಿ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲೂ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ಇಂಧನ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 12 ಬೋಗಿಗಳಿರುವ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲು 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಚಲಿಸಲು ಸುಮಾರು 6 ಲೀಟರ್ ಡೀಸೆಲ್ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಇದರ ಮೈಲೇಜ್ 1 ಕಿ.ಮೀ ಗೆ 6 ಲೀಟರ್!
-
ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲು (Express Train): ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲುಗಳು ಕಡಿಮೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. 24 ಬೋಗಿಗಳಿರುವ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲು 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಸುಮಾರು 6 ರಿಂದ 6.5 ಲೀಟರ್ ಡೀಸೆಲ್ ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೋಗಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ನಿರಂತರ ವೇಗದ ಕಾರಣ ಮೈಲೇಜ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
-
ಸೂಪರ್ಫಾಸ್ಟ್ ರೈಲು: ಇವುಗಳ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇವುಗಳು ಸುಮಾರು 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 4.5 ರಿಂದ 5 ಲೀಟರ್ ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಬಲ್ಲವು.
ಡೀಸೆಲ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟು?
ರೈಲಿನ ಇಂಜಿನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇಂಧನ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
-
ಸಣ್ಣ ಇಂಜಿನ್: 5,000 ಲೀಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
-
ಮಧ್ಯಮ ಇಂಜಿನ್: 8,000 ಲೀಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
-
ದೊಡ್ಡ ಇಂಜಿನ್: 10,000 ಲೀಟರ್ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ರೈಲು ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಇಂಜಿನ್ ಆಫ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇಕೆ?
ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಎಂಜಿನ್ ಆಫ್ ಮಾಡದಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಇಂಜಿನ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು (Air Pressure) ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಹಳ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 20-25 ಲೀಟರ್ ಡೀಸೆಲ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೀರ್ಘ ಸಮಯದ ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಂಜಿನ್ ಆಫ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ರೈಲ್ವೆಯು ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ (Electrification) ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಜಿನ್ಗಳು ರೈಲ್ವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ, ಅದು ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಇಂಧನ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಈ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯ ನಿಮ್ಮ ನೆನಪಿರಲಿ!
